ناتو در آنکارا؛ تلاش برای بقا زیر فشار تنش‌های آمریکا و اروپا

آغاز نشست سرنوشت‌ساز ناتو در آنکارا زیر سایه تنش‌های فراآتلانتیک

سی و دو رهبر عضو ناتو در حالی برای نشستی دو روزه در آنکارا گرد هم می‌آیند که روابط میان اعضای این ائتلاف نظامی و ایالات متحده به چالش‌برانگیزترین مرحله خود رسیده است. این نشست که از روز سه‌شنبه آغاز می‌شود، تحت تأثیر تهدیدات دونالد ترامپ مبنی بر کاهش نقش آمریکا در امنیت اروپا قرار دارد.

اولویت‌های راهبردی ائتلاف

ناتو محورهای اصلی این اجلاس را بر سه پایه استوار کرده است:

• افزایش سرمایه‌گذاری‌های دفاعی توسط کشورهای عضو
• توسعه پایگاه صنعتی دفاعی اروپا
• تداوم حمایت نظامی بلندمدت از اوکراین

بر اساس گزارش‌ها، کشورهای اروپایی و کانادا در سال ۲۰۲۵ به تنهایی ۱۳۸ میلیارد دلار به بودجه دفاعی خود افزوده‌اند تا به تعهدات خود برای اختصاص پنج درصد از تولید ناخالص داخلی به این حوزه نزدیک‌تر شوند.

سایه سنگین مواضع واشینگتن

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آستانه این نشست با انتقاد از رویکرد فعلی ناتو، آن را یک‌جانبه خواند. این مواضع در کنار تصمیم پنتاگون برای خروج ۵۰۰۰ نیروی نظامی از آلمان، نگرانی‌هایی را درباره آینده تعهدات واشینگتن ایجاد کرده است. با این حال، تحلیلگران معتقدند خروج رسمی آمریکا از ناتو به دلیل موانع قانونی در کنگره، در کوتاه‌مدت دور از انتظار است.

چالش‌های خودکفایی دفاعی اروپا

اگرچه هزینه‌های دفاعی اروپا بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ رشدی ۶۲ درصدی داشته، اما وابستگی به ایالات متحده در حوزه‌های کلیدی همچنان پابرجاست. بر اساس داده‌های مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS)، اروپا در زمینه‌های زیر به شدت به واشینگتن وابسته است:

جایگزینی توانمندی‌های حیاتی نظامی آمریکا برای اروپا نیازمند سرمایه‌گذاری تقریبی ۱ تریلیون دلار و دهه‌ها زمان است.

در نهایت، این نشست در آنکارا آزمونی برای سنجش میزان تاب‌آوری ناتو در عصر گذار به سوی خودمختاری راهبردی اروپا خواهد بود؛ جایی که نیاز به پیش‌بینی‌پذیری در سیاست‌های امنیتی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.