توقف صادرات هلیوم توسط چین در پی تشدید تنش‌های خاورمیانه

دولت چین در واکنش به تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه و برای محافظت از ذخایر راهبردی خود، صادرات هلیوم را با اثر فوری متوقف کرد. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که نگرانی‌ها از اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی این گاز حیاتی برای صنعت نیمه‌هادی‌ها افزایش یافته است.

اهمیت هلیوم در صنعت تراشه‌سازی

هلیوم به دلیل ویژگی‌های فیزیکی منحصربه‌فرد، نقشی غیرقابل‌جایگزین در تولید تراشه‌های پیشرفته ایفا می‌کند. این گاز در مراحل کلیدی تولید، از جمله موارد زیر کاربرد دارد:

• خنک‌سازی تجهیزات حساس
• اچینگ پلاسما
• لایه‌نشانی بخار شیمیایی
• پشتیبانی از لیتوگرافی
• تشخیص نشت

هلیوم به صورت صنعتی قابل تولید نیست و عمدتاً از میادین گاز طبیعی با غلظت بالا استخراج می‌شود که این موضوع آن را در برابر نوسانات عرضه بسیار آسیب‌پذیر می‌کند.

آسیب‌پذیری زنجیره تأمین

چین با وجود صادرات محدود، به شدت به واردات وابسته است؛ به طوری که حدود ۸۵ درصد از هلیوم مورد نیاز این کشور از منابع خارجی تأمین می‌شود. قطر، به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان جهانی، بیش از ۵۰ درصد از واردات هلیوم چین را پوشش می‌دهد. تنش‌های اخیر در منطقه خلیج فارس و درگیری‌های مرتبط با ایران، ریسک تداوم این جریان را به شدت افزایش داده است.

سیاست‌های کنترل صادرات پکن

این تصمیم بخشی از استراتژی گسترده‌تر چین برای اولویت‌بندی تأمین داخلی در شرایط بحرانی بازار است. پکن پیش‌تر محدودیت‌های مشابهی بر صادرات مواد راهبردی از جمله سوخت، کودهای شیمیایی و اسید سولفوریک اعمال کرده بود.