درگذشت شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی؛ نگاهی به میراث معمار قطر مدرن

پایان دوران معمار قطر مدرن

شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی، ملقب به «امیر پدر»، که از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۳ بر قطر حکمرانی می‌کرد، در ۷۴ سالگی درگذشت. او به عنوان معمار تحولات بنیادین در این کشور شناخته می‌شود که قطر را از یک کشور کوچک به بازیگری تأثیرگذار در عرصه‌های اقتصادی و دیپلماتیک جهانی تبدیل کرد.

تحول اقتصادی و انرژی

در طول ۱۸ سال حکومت او، اقتصاد قطر شاهد جهشی خیره‌کننده بود. تمرکز ویژه بر توسعه میدان گازی «نورث فیلد» باعث شد قطر به بزرگترین صادرکننده گاز طبیعی مایع (LNG) در جهان تبدیل شود. دستاوردهای اقتصادی او شامل موارد زیر است:

• رشد ۲۴ برابری تولید ناخالص داخلی (GDP)
• تسخیر ۲۰ درصد از بازار جهانی گاز مایع
• تأسیس شورای عالی امور اقتصادی و سرمایه‌گذاری در سال ۲۰۰۱

اصلاحات سیاسی و رسانه‌ای

شیخ حمد با لغو سانسور مطبوعات در سال ۱۹۹۵ و تأسیس شبکه خبری الجزیره در سال ۱۹۹۶، فصل جدیدی را در فضای رسانه‌ای جهان عرب گشود. همچنین، اقدامات دموکراتیک او شامل موارد زیر بود:

• برگزاری انتخابات شهرداری‌ها با حق رأی برای زنان در سال ۱۹۹۹
• تصویب نخستین قانون اساسی دائمی قطر در سال ۲۰۰۴
• تدوین سند چشم‌انداز ملی ۲۰۳۰ برای گذار به اقتصاد دانش‌بنیان

شیخ حمد با سیاست‌های میانجی‌گرانه خود در مناقشات منطقه‌ای، از جمله بحران‌های یمن و لبنان، جایگاه دیپلماتیک قطر را به طور چشمگیری تقویت کرد.

میراث جهانی

تلاش‌های او برای ارتقای جایگاه بین‌المللی قطر تنها به سیاست محدود نشد؛ میزبانی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ یکی از نمادهای بارز استراتژی او برای معرفی قطر به عنوان مرکز رویدادهای جهانی بود. وی در سال ۲۰۱۳ قدرت را به فرزندش، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، منتقل کرد.