رفتار متناقض ترامپ در اجلاس ناتو؛ آیا متحدان آمریکا باید نگران باشند؟

تغییر لحن ناگهانی ترامپ در اجلاس ناتو: از تهدید تا ستایش

عملکرد پرنوسان دونالد ترامپ در اجلاس سالانه ناتو در آنکارا، تحلیل‌گران و رهبران جهان را در بهت فرو برد. رئیس‌جمهور آمریکا که در بدو ورود با خشم نسبت به شکست توافق آتش‌بس با ایران و انتقاد از متحدان غربی وارد پایتخت ترکیه شده بود، در پایان اجلاس از فضای مثبت و اتحاد سخن گفت.

تغییر موضع در کمتر از چند ساعت

ترامپ در ابتدا رهبران ناتو را به دلیل عدم حمایت در جنگ با ایران و مسائل مربوط به بودجه دفاعی به شدت سرزنش کرد. با این حال، تنها ساعاتی بعد و پس از جلسات پشت درهای بسته با ۳۱ تن از سران کشورهای عضو، لحن او کاملاً دگرگون شد. او از «عشق موجود در اتاق» سخن گفت و حتی ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین را به دلیل مدیریت جنگ، «نابغه» توصیف کرد.

نقش اردوغان در ثبات اجلاس

بسیاری از تحلیل‌گران معتقدند نزدیکی شخصی ترامپ به رجب طیب اردوغان، میزبان اجلاس، نقشی کلیدی در جلوگیری از فروپاشی دیپلماتیک این نشست ایفا کرده است. ترامپ در کنفرانس خبری مشترک با اردوغان، ترکیه را متحدی وفادارتر از سایر کشورها خواند و تأکید کرد که پیوندهای شخصی در نگاه او بر ائتلاف‌های سنتی اولویت دارند.

چالش‌های استراتژیک پیش روی ناتو

کارشناسان هشدار می‌دهند که رفتارهای پیش‌بینی‌ناپذیر ترامپ، اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت با دیپلماسی شخصی مدیریت شود، اما پیامدهای بلندمدتی برای امنیت غرب خواهد داشت. جدول زیر خلاصه‌ای از دیدگاه‌های مطرح شده درباره آینده ناتو را نشان می‌دهد:

«مشکل اصلی، فروپاشی مرکزیت سیاسی در ایالات متحده است؛ واقعیتی که نشان می‌دهد آمریکا دیگر سیاست خارجی منسجمی ندارد و متحدان باید برای بدترین شرایط برنامه‌ریزی کنند.»

آینده ائتلاف در سایه ابهام

با وجود اینکه برخی معتقدند ساختار ناتو با حضور ۸۰ هزار نیروی آمریکایی در اروپا همچنان مستحکم باقی مانده است، اما تردیدهای جدی در مورد تداوم تضمین‌های امنیتی آمریکا ایجاد شده است. با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، فشارها برای بازنگری در راهبردهای کلان دفاعی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.