توقیف فیلم «سطلوج» در هند؛ نبرد میان روایت تاریخی و سانسور دولتی

تلاش دولت هند برای جلوگیری از اکران فیلم «سطلوج» که روایتی از دوران پرآشوب شورش‌های پنجاب در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ است، با مقاومت گسترده فعالان مدنی روبرو شده است. این اثر سینمایی به زندگی و فعالیت‌های جاسوانت سینگ خالرا، فعال حقوق بشر، می‌پردازد که در سال ۱۹۹۵ پس از افشای کشتارهای فراقانونی توسط نیروهای امنیتی، به قتل رسید.

داستان یک افشاگری

فیلم «سطلوج» که ابتدا با نام «پنجاب ۹۵» شناخته می‌شد، پس از سه سال کشمکش با هیئت سانسور هند و امتناع سازندگان از اعمال ۱۳۰ مورد اصلاحی، در نهایت در پلتفرم ZEE5 منتشر شد. با این حال، تنها ۴۸ ساعت پس از انتشار، به دلایل امنیتی از دسترس خارج شد. این فیلم به بررسی تحقیقات خالرا درباره ناپدید شدن ۲۵ هزار نفر در پنجاب می‌پردازد که ادعا می‌شود به صورت مخفیانه سوزانده شده‌اند.

زمینه تاریخی و مناقشات

شورش‌های پنجاب یکی از خونین‌ترین درگیری‌های داخلی هند بود که با تقاضای استقلال‌طلبان برای تشکیل دولت «خالستان» آغاز شد. در این دوران، عملیات‌های امنیتی گسترده‌ای برای سرکوب جدایی‌طلبان انجام شد که به گفته سازمان‌های حقوق بشری، شامل شکنجه و کشتارهای فراقانونی بود.

این فیلم حقیقتی هولناک را روایت می‌کند؛ دردی که والدین و پدربزرگ‌های ما در پنجاب تجربه کردند.

مقاومت در برابر سانسور

علیرغم توقیف دولتی، مردم هند با استفاده از شبکه‌های اجتماعی و برگزاری اکران‌های عمومی در معابد سیک‌ها و تالارهای روستایی، به تماشای این اثر نشسته‌اند. این اکران‌های خودجوش به نمادی از مقاومت در برابر سانسور تبدیل شده است. در حالی که دولت هند همچنان بر مواضع امنیتی خود پافشاری می‌کند، منتقدان دولت را به ترویج فیلم‌های تبلیغاتی و سرکوب آثار مستقل متهم می‌کنند.