تلاش برای نجات آرشیو تاریخی رادیو موگادیشو از نابودی

تلاش برای نجات حافظه تاریخی سومالی

در قلب موگادیشو، تیمی از آرشیویست‌ها در حال انجام مأموریتی حیاتی هستند: نجات ۴۰۰ هزار ساعت از تاریخ سومالی که بر روی نوارهای مغناطیسی در حال نابودی ذخیره شده است. رادیو موگادیشو، به عنوان اصلی‌ترین رسانه عمومی این کشور، دهه‌ها تاریخ، فرهنگ و سیاست سومالی را در خود جای داده است.

میراثی در معرض خطر

بر اساس ارزیابی‌های انجام شده، حدود ۴۵ هزار نوار و حلقه در این آرشیو وجود دارد. اگرچه ۸۵ درصد آن‌ها همچنان قابل پخش هستند، اما فرسایش زمان و آسیب‌های ناشی از درگیری‌های داخلی، ۵ درصد از این گنجینه ملی را برای همیشه از بین برده است. تلاش برای دیجیتالی کردن این محتوا از سال ۲۰۱۲ آغاز شده، اما به دلیل محدودیت منابع، تاکنون تنها ۱۰ درصد آن به فرمت دیجیتال تبدیل شده است.

این بزرگ‌ترین گنجینه موسیقی، فرهنگ و درام‌های سومالی است که در حال حاضر در نوعی زندان محبوس شده است. ما در تلاشیم تا آن را حفظ کرده و در آینده در دسترس عموم قرار دهیم.

نقش رادیو در شکل‌گیری هویت ملی

رادیو موگادیشو که در سال ۱۹۵۱ تأسیس شد، تنها یک رسانه نبود؛ بلکه ستون فقرات هویت ملی سومالی محسوب می‌شد. در جامعه‌ای که سنت شفاهی در آن جایگاه ویژه‌ای دارد، این رادیو به عنوان ابزاری برای ایجاد وحدت و آگاهی عمومی عمل می‌کرد. برنامه‌های این رادیو در دوران حکومت محمد زیاد بره، به ابزاری برای ترویج ایدئولوژی‌های انقلابی و پان‌آفریقایی تبدیل شد.

اهمیت همکاری‌های بین‌المللی

وزارت اطلاعات سومالی با همکاری یونسکو، کارگاهی را برای آموزش آرشیویست‌ها برگزار کرده است تا این مجموعه ارزشمند در برنامه «حافظه جهان» ثبت شود. کارشناسان معتقدند که حفاظت از این دانش، نه تنها برای سومالی، بلکه برای میراث بشری اهمیت حیاتی دارد.

با وجود چالش‌های امنیتی و اقتصادی، این پروژه به عنوان نمادی از تلاش برای بازسازی هویت ملی و حفظ پیوند نسل‌های جوان سومالی با گذشته پرفراز و نشیب کشورشان ادامه دارد.