جنجال استفاده زندیا از آثار باستانی ایران در مراسم هالیوودی

جنجال بر سر استفاده از آثار باستانی ایران در هالیوود

استفاده از گوشواره‌هایی که از قطعات باستانی متعلق به گنجینه زیویه ساخته شده‌اند، در جریان تور تبلیغاتی فیلم جدید ادیسه به کارگردانی کریستوفر نولان، موجی از انتقادات جامعه باستان‌شناسی و مورخان هنر را برانگیخته است. زندیا، بازیگر نقش آتنا در این فیلم، در مراسمی در لندن با این جواهرات که قدمتی نزدیک به ۳۰۰۰ سال دارند، حضور یافت.

واکنش‌های تند باستان‌شناسان

کارشناسان این اقدام را به عنوان «تقلیل میراث جهانی به یک اکسسوری ساده» محکوم کردند. پروفسور سوسن بابایی، مورخ هنر، با ابراز خشم نسبت به این اتفاق گفت: «اینکه هیچ‌کس به این فکر نکرده که این ایده مناسب نیست، تکان‌دهنده است. این اشیاء دارای مفاهیم عمیق معنوی و تاریخی هستند و نباید به عنوان زیورآلات مد استفاده شوند.»

تاریخچه گنجینه زیویه

گنجینه زیویه شامل مجموعه‌ای از آثار طلا، نقره و برنز است که در سال ۱۹۴۷ در شمال غربی ایران کشف شد. این آثار در دهه‌های بعد به تاراج رفته و در بازارهای عتیقه جهان پراکنده شدند. گالری بارون لندن که مالک این گوشواره‌هاست، مدعی است که این اشیاء را طبق موازین قانونی خریداری کرده و هدف از نمایش آن‌ها را «تجلیل از هنر باستانی ایران» عنوان کرده است.

تضادهای اخلاقی و سیاسی

منتقدان معتقدند که استفاده از این آثار در حالی که سایت‌های تاریخی ایران در معرض تهدیدات مختلف قرار دارند، نشان‌دهنده عدم حساسیت فرهنگی است. این رویداد در حالی رخ می‌دهد که فیلم ادیسه خود به دلیل انتخاب مکان‌های فیلم‌برداری در مناطق مورد مناقشه صحرای غربی، با درخواست‌های تحریم از سوی فیلم‌سازان محلی مواجه شده است. این رخداد بار دیگر بحث‌های جهانی پیرامون بازگرداندن آثار باستانی غارت‌شده به کشورهای مبدأ را داغ‌تر کرده است.