گزارش جدید کاخ سفید درباره علم؛ عصر طلایی یا مجموعه‌ای از گلایه‌های سیاسی؟

تحلیلی بر گزارش جنجالی «عصر طلایی جدید» علم در کاخ سفید

دفتر سیاست علم و فناوری کاخ سفید (OSTP) به‌تازگی گزارشی با عنوان «علم: عصر طلایی جدید» منتشر کرده است که هدف آن بازنگری در نحوه اجرای سیاست‌های علمی دولت آمریکا است. این سند که خود را جانشین معنوی گزارش تاریخی «علم، مرز بی‌پایان» پس از جنگ جهانی دوم می‌داند، با واکنش‌های متعددی در جامعه علمی مواجه شده است.

تناقضات ساختاری و فقدان انسجام

گزارش جدید کاخ سفید در حالی از نیاز به اصلاحات در ساختار علمی کشور سخن می‌گوید که دولت فعلی خود با اقداماتی نظیر کاهش بودجه‌های کلان تحقیقاتی و تلاش برای دخالت سیاسی در اعطای گرنت‌ها، با انتقادات گسترده‌ای روبروست. تحلیلگران معتقدند این گزارش فاقد انسجام درونی است و در بسیاری از موارد، راهکارهای ارائه‌شده با عملکرد واقعی دولت در تضاد است.

تغییر در مدل‌های تأمین مالی و نوآوری

یکی از محورهای اصلی این گزارش، انتقاد از روند کنونی بازبینی علمی (Peer Review) است. نویسندگان معتقدند این فرآیند مانع از ظهور ایده‌های تحول‌آفرین می‌شود و پیشنهاد داده‌اند که مدل‌های جدیدی برای تأمین مالی، از جمله بررسی توسط افراد غیرمتخصص، جایگزین شود. این پیشنهاد نگرانی‌هایی را در مورد افزایش بودجه برای ایده‌های غیرعلمی و حاشیه‌ای ایجاد کرده است.

تأکید بر مهارت‌های یدی و نگاه سیلیکون‌ولی

این گزارش با رویکردی که متأثر از دیدگاه‌های مایکل کراتسیوس، مدیر OSTP و سوابق او در حوزه سرمایه‌گذاری خطرپذیر است، به دنبال پیوند میان علم و «مهارت‌های فنی» است. در بخشی از این سند آمده است:

«با بازسازی پیوند میان علم و فنون دستی، رهبری فدرال می‌تواند اطمینان حاصل کند که منافع اقتصادی اکتشافات به کارگران آمریکایی بازمی‌گردد.»

با این حال، منتقدان می‌پرسند که چگونه می‌توان در حوزه‌های پیچیده‌ای مانند زیست‌شناسی رشدی از تکنیک‌های کارگاهی استفاده کرد.

جدول مقایسه‌ای دیدگاه‌های گزارش

در نهایت، این گزارش بیشتر به مجموعه‌ای از گلایه‌های سیاسی و ایده‌های نپخته شباهت دارد تا یک سند سیاستی راهبردی که بتواند مسیر علم در آمریکا را بهبود بخشد.