مشروط شدن توافق هسته‌ای عربستان و آمریکا به پیمان ابراهیم توسط ترامپ

ابهام در توافق هسته‌ای واشینگتن و ریاض

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرد که اجرای توافق همکاری هسته‌ای غیرنظامی با عربستان سعودی، «کاملاً منوط» به عادی‌سازی روابط این کشور با اسرائیل در چارچوب پیمان ابراهیم است. این اظهارنظر، تنها یک روز پس از اعلام رسمی این توافق، ابعاد تازه‌ای از پیچیدگی‌های سیاسی را پیرامون این قرارداد چند میلیارد دلاری آشکار کرده است.

جزئیات توافق و واکنش‌ها

وزارت انرژی ایالات متحده اخیراً از امضای یک توافق‌نامه همکاری هسته‌ای صلح‌آمیز و یک توافق پادمانی دوجانبه با عربستان خبر داده بود. با این حال، اظهارات اخیر ترامپ در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که مسیر اجرایی شدن این پروژه با موانع دیپلماتیک جدی روبروست. برخی گزارش‌های رسانه‌ای پیش‌تر گمانه‌زنی کرده بودند که این توافق ممکن است شامل غنی‌سازی داخلی اورانیوم باشد، اما ترامپ با صراحت اعلام کرد: «هیچ‌گونه غنی‌سازی مواد صورت نخواهد گرفت!»

نگرانی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی

این توافق در حالی مطرح می‌شود که گروه‌های غیرهسته‌ای نسبت به پیامدهای آن هشدار داده‌اند:

• خطر مسابقه تسلیحاتی: منتقدان معتقدند این اقدام می‌تواند محرکی برای رقابت‌های هسته‌ای در خاورمیانه باشد.
• تغییر توازن قدرت: بسیاری از تحلیل‌گران نگرانند که این همکاری، انگیزه‌های سایر بازیگران منطقه‌ای را برای دستیابی به توانمندی‌های هسته‌ای تغییر دهد.
• ابهام در سیاست‌ها: تداوم سیاست ابهام هسته‌ای در قبال اسرائیل و همزمان تلاش برای گسترش فناوری هسته‌ای غیرنظامی، پرسش‌های بسیاری را در کنگره آمریکا ایجاد کرده است.

«این توافق به نظر نمی‌رسد بخشی از تفاهم‌های اولیه باشد و سوالات متعددی را برای قانون‌گذاران در واشینگتن ایجاد کرده است.»

عربستان سعودی که همواره به دنبال کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی بوده، اکنون در میانه یک بازی پیچیده دیپلماتیک قرار گرفته است؛ جایی که پیوستن به پیمان ابراهیم، با توجه به شرایط فعلی منطقه، چالشی بزرگ برای سیاست خارجی ریاض محسوب می‌شود.