ارائه مدل نوین ارزیابی تاب‌آوری بیمارستان‌ها در برابر زلزله توسط پژوهشگران ایرانی

پژوهشگران دانشگاه تهران با ارائه یک چارچوب نوین، گامی مهم برای ارتقای تاب‌آوری بیمارستان‌ها در برابر مخاطرات طبیعی همچون زلزله برداشته‌اند. این مدل با تحلیل وابستگی‌های متقابل میان زیرساخت‌های حیاتی شهری، راهکاری برای کاهش بحران‌های زنجیره‌ای ارائه می‌دهد.

مدل‌سازی پویای زیرساخت‌های شهری

این پژوهش که توسط امیرمحمد صباغ و مقداد محمدیان به سرپرستی غلامرضا هروی انجام شده، بر این واقعیت متمرکز است که عملکرد بیمارستان‌ها در شرایط بحرانی به شدت به پایداری شبکه‌های آب و برق وابسته است. در مدل‌های پیشین، این زیرساخت‌ها به صورت مجزا بررسی می‌شدند، اما این چارچوب نوین با استفاده از پویایی سیستم (System Dynamics)، ارتباطات متقابل این شبکه‌ها را همزمان مدل‌سازی می‌کند.

شناسایی شکست‌های آبشاری

مدل ارائه‌شده قادر است نحوه گسترش خرابی‌ها و شکل‌گیری شکست‌های آبشاری (Cascading Failures) را شبیه‌سازی کند. نتایج حاصل از مطالعه موردی در شمال شرق تهران نشان می‌دهد که حتی پس از بازسازی برخی تأسیسات، وابستگی متقابل میان شبکه‌های برق و آب می‌تواند منجر به تداوم اختلال در خدمات‌رسانی شود. به عنوان نمونه، بازگشت ایستگاه پمپاژ آب به چرخه عملیاتی بدون بازیابی کامل پست برق بالادست، تضمین‌کننده برقراری خدمات آبرسانی نیست.

مزایای عملیاتی برای مدیران شهری

• تمرکز بر گلوگاه‌ها: شناسایی گره‌های بحرانی شبکه برای اولویت‌بندی سرمایه‌گذاری‌ها.
• بهینه‌سازی منابع: پرهیز از هزینه‌های غیرضروری با تمرکز بر مؤثرترین اجزای شبکه.
• قابلیت تعمیم: امکان توسعه چارچوب برای سایر زیرساخت‌ها نظیر حمل‌ونقل و مخابرات.

این پژوهش به مدیران شهری کمک می‌کند تا پیش از وقوع بحران، نقاط آسیب‌پذیر شبکه‌های شهری را شناسایی کرده و با مقاوم‌سازی هدفمند، از گسترش خسارات جلوگیری کنند.