مرگ کودک در کارآزمایی ژن‌درمانی؛ ابعاد فاجعه‌بار و سکوت پژوهشگران

تراژدی در سکوت؛ مرگ کودک ۶ ساله در کارآزمایی بالینی ژن‌درمانی

یک پروژه پیشگامانه ژن‌درمانی در چین که با هدف اصلاح جهش‌های ژنتیکی مغز طراحی شده بود، به فاجعه‌ای انسانی ختم شد. در این کارآزمایی بالینی، یک کودک ۶ ساله تنها هفت روز پس از تزریق ویروس‌های اصلاح‌گر ژنی، به دلیل واکنش شدید سیستم ایمنی جان خود را از دست داد.

ابهامات در نظارت و شفافیت علمی

بررسی‌های صورت گرفته نشان می‌دهد که این پروژه با نقض‌های جدی در حوزه‌های نظارتی، ارزیابی دقیق خطرات و شفافیت علمی همراه بوده است. برخلاف استانداردهای بین‌المللی که بر افشای کامل نتایج مطالعات سم‌شناسی تأکید دارند، پژوهشگران این طرح از گزارش عوارض جانبی مشاهده شده در میمون‌های آزمایشگاهی به والدین کودک خودداری کردند.

این درمان نباید وارد مرحله کارآزمایی می‌شد.

چالش‌های مالی و اخلاق زیستی

تامین مالی این پروژه نیز ابعاد بحث‌برانگیزی دارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که خانواده کودک مبالغ قابل توجهی، از جمله ۱۳۰ هزار دلار به صورت مستقیم به حساب شخصی یکی از پژوهشگران، پرداخت کرده‌اند. کارشناسان اخلاق زیستی نسبت به این ترتیبات مالی غیررسمی و احتمال ایجاد ترغیب ناروا برای ادامه درمان‌های پرخطر هشدار داده‌اند.

جدول وضعیت کارآزمایی بالینی

سکوت در برابر فاجعه

در حالی که مرگ یک بیمار در سال ۱۹۹۹ در ایالات متحده منجر به بازنگری اساسی در پروتکل‌های ژن‌درمانی شد، حادثه اخیر در بیمارستان شین‌هوا شانگهای بدون اطلاع‌رسانی عمومی گسترده باقی ماند. مقاله‌ای که نتایج این پژوهش را در مجله نیچر منتشر کرده، تمامی ارجاعات به مشارکت مالی خانواده و سوابق این تراژدی را حذف کرده است که این امر خشم و ناامیدی والدین را در پی داشته است.