تقابل دانشگاه کیپ‌تاون با حامیان مالی بر سر مواضع ضد جنگ در غزه

دانشگاه کیپ‌تاون (UCT) در پی تصویب دو قطعنامه در حمایت از حقوق فلسطینیان و محکومیت جنگ در غزه، با قطع کمک‌های مالی کلان از سوی خیرین مواجه شده است. این رخداد، بحث‌های گسترده‌ای را درباره استقلال دانشگاهی و استفاده از توان مالی برای تحمیل دیدگاه‌های سیاسی برانگیخته است.

بحران مالی در پی مواضع سیاسی

موسا موشابلا، معاون دانشگاه کیپ‌تاون، اعلام کرد که این نهاد آموزشی مبلغ ۲۵۰ میلیون راند (معادل ۱۵.۲ میلیون دلار) را از دست داده است. بنیاد دونالد گوردون، یکی از حامیان اصلی، تعهد ۱۰ ساله خود برای حمایت از یک موسسه علوم اعصاب را به دلیل عدم پذیرش شروط ایدئولوژیک لغو کرد. علاوه بر این، ۵۰ میلیون راند دیگر شامل بورسیه‌های تحصیلی دانشجویان نیز از سوی سایر حامیان مالی قطع شده است.

تضاد بر سر تعاریف ضدیت با یهود

اختلاف اصلی بر سر پذیرش تعریف «اتحاد بین‌المللی یادبود هولوکاست» (IHRA) از یهودستیزی بود. بنیاد گوردون شرط تداوم کمک‌های مالی را پذیرش این تعریف قرار داده بود؛ تعریفی که منتقدان معتقدند انتقاد از سیاست‌های اسرائیل را با یهودستیزی خلط می‌کند. دانشگاه کیپ‌تاون در مقابل، «اعلامیه اورشلیم» را انتخاب کرد که ضمن محکومیت یهودستیزی، از آزادی بیان برای انتقاد از اسرائیل و دفاع از حقوق فلسطینیان محافظت می‌کند.

پیامدهای اجتماعی در فضای نابرابر

این فشار مالی در شرایطی رخ می‌دهد که آفریقای جنوبی همچنان با نابرابری‌های عمیق اقتصادی دست‌وپنج نرم می‌کند. بدهی دانشجویان این دانشگاه تا دسامبر ۲۰۲۵ از مرز یک میلیارد راند عبور کرده و بسیاری از دانشجویان از خانواده‌های کم‌درآمد، برای ادامه تحصیل به این کمک‌ها متکی هستند.

«این صرفاً یک اختلاف بر سر کمک مالی نیست؛ بلکه تلاشی برای استفاده از ثروت انباشته‌شده در دوران آپارتاید برای تعیین مرزهای سیاسی و فکری یک دانشگاه آفریقای جنوبی است.»

مسئولیت اخلاقی در برابر «آموزش‌کشی»

در حالی که گزارش‌های سازمان ملل از تخریب گسترده زیرساخت‌های آموزشی در غزه خبر می‌دهند، نویسندگان این گزارش تأکید دارند که دانشگاه‌ها باید در برابر تلاش‌ها برای سکوت در قبال این وقایع مقاومت کنند. آمارها نشان می‌دهد که بخش بزرگی از مدارس و دانشگاه‌های غزه در جریان جنگ آسیب دیده یا به‌طور کامل ویران شده‌اند.

پیشنهاداتی برای حفظ استقلال دانشگاهی

• ایجاد صندوق‌های جایگزین برای بورسیه‌های آسیب‌دیده با حمایت دانش‌آموختگان و اتحادیه‌ها.
• شفاف‌سازی در مورد شروط ایدئولوژیک تحمیل‌شده توسط خیرین بزرگ.
• تضمین دولتی برای بورسیه‌هایی که به دلیل مواضع سیاسی دانشگاه تهدید می‌شوند.