واکاوی جهان شخصی ایرج گنجه‌ای در مستند «بدون ایرج»

روایتی از نگاه عکاسانه در مستند «بدون ایرج»

نشست «شب‌های مستند» خانه سینما، عصر چهارشنبه ۷ مرداد، به همت کارگروه نمایش انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند به واکاوی مستند «بدون ایرج» ساخته بهمن کیارستمی اختصاص یافت. این اثر که با نگاهی انسان‌شناسانه تولید شده، فراتر از یک زندگینامه، مخاطب را به کشف جهان ذهنی ایرج گنجه‌ای دعوت می‌کند.

فرآیند تولید اکتشافی

بهمن کیارستمی در تشریح روند شکل‌گیری این مستند گفت: «ساخت این فیلم بیش از آنکه بر اساس یک نقشه از پیش تعیین‌شده باشد، فرآیندی اکتشافی بود. در ابتدا تنها با مجموعه‌ای از هزار قطعه عکس بدون نام و نشان مواجه بودیم، اما کشف نامه‌هایی متعلق به سال ۱۹۶۵ مسیر پژوهش و روایت فیلم را دگرگون کرد.»

تضاد در سبک زندگی و هنر

کارگردان این مستند درباره رویکرد خود نسبت به سوژه فیلم بیان کرد: «فیلم سرشار از تضاد است؛ از یک سو نگاه عکاسانه و کیفیت چشمگیر آثار او در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ و از سوی دیگر تناقض‌هایی که در موقعیت زیستی او وجود داشت. ما آگاهانه از ورود به جزئیات زندگی خصوصی او پرهیز کردیم تا تمرکز اصلی بر نگاه عکاسانه و باورهای شخصی او باقی بماند.»

«ایرج گنجه‌ای زندگی خود را بر پایه مجموعه‌ای از باورها و انتخاب‌های شخصی بنا کرده بود؛ شیوه‌ای از زیستن که از جوانی برگزیده و تا پایان به آن وفادار مانده بود.»

بازخوردها و تداوم پروژه

در پایان این نشست، لیلی گلستان با تمجید از موفقیت فیلم در نزدیک شدن به شخصیت اصلی، آن را اثری جذاب و باورپذیر خواند. کیارستمی نیز با تأکید بر اینکه این پروژه همچنان ادامه دارد، اظهار داشت: «ممکن است در آینده عکس‌ها به نمایش گذاشته شوند و اسناد تازه‌ای از زندگی او به دست آید.»