چالش پسماند در زنجان؛ گذار از مدیریت سنتی به فناوری‌های مدرن

مدیریت پسماند در زنجان به دلیل تکیه بر روش‌های سنتی و فقدان زیرساخت‌های لازم، با چالش‌های جدی زیست‌محیطی و اقتصادی مواجه شده است که لزوم نوسازی تجهیزات و ارتقای فرهنگ عمومی را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

بحران در چرخه مدیریت پسماند

در حالی که مدیریت هوشمند پسماند از ارکان توسعه پایدار شهری محسوب می‌شود، وضعیت زنجان نشان‌دهنده یک عقب‌ماندگی ساختاری است. با افزایش جمعیت و تغییر سبک زندگی، حجم تولید زباله به شدت رشد یافته اما زیرساخت‌های موجود توان پاسخگویی به این نیازها را ندارند.

کارشناسان معتقدند نبود زنجیره متصل از تفکیک از مبدأ تا بازیافت صنعتی باعث شده است بخش بزرگی از پسماندها بدون پردازش دفن شوند که این امر علاوه بر هدررفت منابع، خطراتی نظیر آلودگی آب‌های زیرزمینی را به همراه دارد.

وضعیت سایت‌های دفن و آمار تولید زباله

مطابق با آمارهای رسمی، شهر زنجان با بیش از ۵۰۰ هزار نفر جمعیت، روزانه بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ تن پسماند تولید می‌کند. وضعیت سایت‌های دفن به شرح زیر است:

نقشه راه برای خروج از وضعیت سنتی

مسئولان شهری زنجان برای مدیریت این بحران، برنامه‌های ویژه‌ای را در دستور کار قرار داده‌اند که بر سه محور اصلی استوار است:

• ساماندهی زباله‌گردها: حذف صحنه‌های نامناسب شهری و جمع‌آوری اصولی پسماند خشک.
• احداث خط پردازش پسماند: به‌منظور جداسازی مواد قابل بازیافت و کاهش حجم دفن.
• احداث لندفیل جدید: در سایت دفن «مهتر» برای ارتقای استانداردهای زیست‌محیطی.

«با تکمیل این پروژه‌ها، بین ۵۰ تا ۶۰ درصد از حجم پسماندی که امروز دفن می‌شود کاهش یافته و بخش عمده‌ای از زباله‌ها دوباره وارد چرخه بازیافت خواهند شد.»

ضرورت مشارکت عمومی

مدیران شهری تأکید دارند که حل معضل پسماند فراتر از خدمات شهری، یک چالش ملی در حوزه سلامت و محیط‌زیست است. علاوه بر سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و فناوری‌های نوین، اصلاح الگوی مصرف و آموزش شهروندان برای تفکیک زباله از مبدأ، کلید اصلی موفقیت در این مسیر به شمار می‌رود.