تمرین تئاتر لاکچری شد؛ بحران هزینه‌ها در کمین تئاتر مستقل ایران

بحران هزینه‌های تمرین؛ تئاتر ایران در مسیر انحصار و حذف

در فضای هنری امروز ایران، هزینه‌های سرسام‌آور تمرینات و فقدان حمایت‌های مالی دولتی، تئاتر تجربی و فعالیت‌های مستقل را به حاشیه رانده است. این هنر که همواره با چالش‌های گوناگون دست‌وپنج نرم کرده، اکنون با تهدیدی جدی در حوزه تولید مواجه است که بقای آن را در آینده با ابهام روبرو می‌کند.

هزینه‌های پنهان تولید نمایش

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که برای آماده‌سازی یک اثر نمایشی در شرایط حداقلی، هزینه‌های اجاره مکان تمرین به تنهایی رقمی قابل‌توجه را به گروه‌ها تحمیل می‌کند. بر اساس محاسبات، برای ۳۰ جلسه تمرین ۳ ساعته، هزینه‌ای معادل ۲۴ میلیون تومان صرفاً برای اجاره پلاتو و تأمین حداقل‌های پذیرایی نیاز است؛ این در حالی است که هزینه‌های اصلی شامل دکور، نور و تبلیغات هنوز آغاز نشده‌اند.

جدول برآورد هزینه‌های تمرین

تبدیل تئاتر به فعالیت سرمایه‌دارانه

کارگردانان تئاتر معتقدند که با حذف جشنواره‌های دانشگاهی و کمک‌هزینه‌های دولتی، تولید تئاتر به فعالیتی «بورژوازی» تبدیل شده است. حسین امتی، نویسنده و کارگردان تئاتر، با اشاره به الگوهای جهانی می‌گوید: «در بسیاری از شهرهای دنیا، شهرداری‌ها متولی تأمین فضای تمرین برای گروه‌های هنری هستند، اما در ایران، هنرمندان برای دسترسی به فضاهای دولتی نیز با دیوارهایی از لابی‌گری و ارتباطات خاص مواجه‌اند.»

کمبود فضای استاندارد تمرین، تعامل اعضای گروه را از بین برده و کارگردانان را ناچار می‌کند دوره‌های تولید را از ۲۰۰ ساعت به ۵۰ ساعت کاهش دهند که نتیجه آن افت کیفیت آثار هنری است.

چشم‌انداز مبهم برای نسل جوان

در شرایطی که قیمت بلیت نمایش‌ها در سالن‌های خصوصی به ارقام بالایی رسیده، تماشای تئاتر نیز برای بخش بزرگی از جامعه به یک کالای لوکس تبدیل شده است. هنرمندان بر این باورند که بدون مداخله فوری نهادهای مسئول مانند اداره‌کل هنرهای نمایشی و شهرداری‌ها، فضای تئاتر کشور از خون تازه‌ای که از دانشگاه‌ها تزریق می‌شد، محروم مانده و به سمت انقراض تدریجی حرکت خواهد کرد.