شوک بنزین در آمریکا؛ سودهای بادآورده در جیب غول‌های نفتی

افزایش چشمگیر قیمت حامل‌های انرژی در ایالات متحده، غول‌های نفتی را به ثبت سودهای چندمیلیارد دلاری رسانده است؛ وضعیتی که با فشار اقتصادی بر مصرف‌کنندگان همراه شده و به کانون مناقشات سیاسی در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره تبدیل شده است.

سودهای نجومی در سایه تنش‌های منطقه‌ای

گزارش‌های مالی اخیر نشان می‌دهد که شرکت‌های بزرگ نفتی از جمله شورون و اکسون‌موبیل درآمدهای بی‌سابقه‌ای را تجربه کرده‌اند. شورون سود ۱۲ میلیارد دلاری و اکسون‌موبیل سود ۱۴.۵ میلیارد دلاری را برای سه‌ماهه اخیر گزارش کرده‌اند که نسبت به سال گذشته رشد قابل‌توجهی داشته است. این سودهای بادآورده، بخش عمده‌ای از برآورد ۴۲۵ میلیارد دلاری موسسه «وود مکنزی» برای کل صنعت نفت در صورت تداوم قیمت ۹۰ دلاری هر بشکه نفت است.

استراتژی احتیاطی غول‌های نفتی

با وجود درآمدهای کلان، این شرکت‌ها تمایلی به افزایش سرمایه‌گذاری در بخش اکتشاف و حفاری ندارند. مدیران این صنعت معتقدند به دلیل ناپایداری شرایط جنگی، سرمایه‌گذاری در دکل‌های جدید پیش از پایان احتمالی درگیری‌ها، توجیه اقتصادی ندارد و ممکن است با کاهش ناگهانی قیمت‌ها، زیان‌ده باشد.

جدال سیاسی بر سر مالیات بر سودهای بادآورده

در حالی که رانندگان آمریکایی برای پر کردن باک خودروهای خود با هزینه‌های گزافی روبرو هستند، قانون‌گذاران دموکرات پیشنهادهایی برای وضع مالیات ویژه بر سودهای بادآورده شرکت‌های نفتی ارائه کرده‌اند. برد شرمن، نماینده کالیفرنیا، این طرح را راهکاری برای جبران هزینه‌های تحمیلی بر مردم می‌داند.

«حتی اگر این شرکت‌ها هم‌اکنون در حال سرمایه‌گذاری بودند، باز هم مردم از قیمت‌های بالای سوخت آسیب می‌دیدند؛ چرا که تأثیر آن بر سفره مردم آنی است.»

چالش‌های پیش‌رو و سوابق تاریخی

مخالفان این طرح، از جمله جمهوری‌خواهان و برخی کارشناسان اقتصادی، هشدار می‌دهند که وضع چنین مالیات‌هایی نه تنها به کاهش تولید منجر می‌شود، بلکه تجربه شکست‌خورده سال ۱۹۸۰ در آمریکا و سال ۲۰۲۲ در انگلیس را تکرار خواهد کرد. در همین حال، مقامات صنعت نفت تأکید دارند که بازارها شفاف بوده و گران‌فروشی در چنین مقیاس گسترده‌ای عملاً امکان‌پذیر نیست.