بحران نامرئی در تنگه هرمز؛ کشتی‌های متوقف‌شده میزبان گونه‌های مهاجم دریایی هستند

توقف بی‌سابقه بیش از هزار کشتی تجاری در دو سوی تنگه هرمز، دانشمندان را نسبت به وقوع یک فاجعه زیست‌محیطی در مقیاس جهانی هشدار داده است. این وضعیت که از آن به عنوان رویداد «ابرپخش‌کننده» یاد می‌شود، می‌تواند اکوسیستم‌های دوردست را به گونه‌های مهاجم و بیماری‌های دریایی آلوده کند.

بحران در بدنه کشتی‌ها

بر اساس پژوهش‌های منتشر شده، کشتی‌های باری که به دلیل محدودیت‌های تردد در این گذرگاه حیاتی متوقف شده‌اند، اکنون بستری برای رشد و تکثیر موجودات دریایی شده‌اند. میکروب‌ها، جلبک‌ها و بی‌مهرگان با استفاده از فرصت توقف طولانی‌مدت، پوشش‌های محافظ بدنه کشتی‌ها را نفوذپذیر کرده و به صورت تهاجمی روی آن‌ها مستقر می‌شوند.

پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی

کارشناسان هشدار می‌دهند که با ازسرگیری تردد دریایی، این جانداران به بنادر مختلف جهان منتقل شده و می‌توانند خسارات جبران‌ناپذیری به شیلات و محیط‌زیست وارد کنند. به عنوان نمونه، صدف‌های گورخری که پیش‌تر از طریق کشتی‌ها به دریاچه‌های آمریکا راه یافتند، با حذف جلبک‌های بومی و رقابت بر سر منابع، هزینه‌های میلیون دلاری برای کنترل جمعیت خود تحمیل کرده‌اند.

خطر انتقال بیماری‌ها

علاوه بر رقابت بر سر منابع زیستی، این گونه‌های مهاجم می‌توانند مخزنی برای انتقال انگل‌ها و عوامل بیماری‌زای عفونی باشند. این بیماری‌ها نه تنها گونه‌های آبزی دارای ارزش تجاری را تهدید می‌کنند، بلکه نگرانی‌هایی را نیز برای سلامت عمومی انسان‌ها ایجاد کرده‌اند.

راهکارهای مهار

شست‌وشوی بدنه کشتی‌ها در آب‌های منطقه پیش از خروج و راه‌اندازی سامانه‌های تشخیص زودهنگام در بنادر مقصد، تنها راه کاهش دامنه این خسارات است.

پژوهشگران تأکید دارند که با وجود اولویت‌های انسانی و اقتصادی در خاورمیانه، نادیده گرفتن آثار زیست‌محیطی این انسداد می‌تواند پیامدهای طولانی‌مدت و پرهزینه‌ای برای اقتصاد جهانی و اکوسیستم‌های دریایی به همراه داشته باشد.