طرح عبور از تنگه هرمز؛ آیا جایگزینی برای شریان حیاتی انرژی جهان وجود دارد؟

طرح اخیر ایالات متحده برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز، به عنوان یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های انرژی جهان، بحث‌های گسترده‌ای را در میان تحلیلگران اقتصادی و ژئوپلیتیک برانگیخته است.

چشم‌انداز استراتژیک در برابر واقعیت‌های اقتصادی

تنگه هرمز با عرض ۳۹ کیلومتر، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام را عبور می‌دهد که نزدیک به یک‌پنجم مصرف جهانی نفت را تشکیل می‌دهد. علاوه بر این، بخش بزرگی از صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) جهان نیز از این مسیر می‌گذرد.

کارشناسان معتقدند که جایگزینی این مسیر، فراتر از یک تصمیم سیاسی، نیازمند دهه‌ها سرمایه‌گذاری کلان است. چالش اصلی در حوزه گاز طبیعی است؛ چرا که کل زنجیره صادرات LNG به زیرساخت‌های موجود در این منطقه وابسته است.

محدودیت‌های خطوط لوله جایگزین

تلاش برای دور زدن تنگه هرمز از طریق خطوط لوله زمینی با موانع جدی روبروست. اگرچه خطوط لوله موجود در عربستان و امارات فعال هستند، اما ظرفیت آن‌ها برای جایگزینی کامل مسیر دریایی کافی نیست:

انتقال ریسک به دریای سرخ

تغییر مسیر صادرات به سمت دریای سرخ، عملاً وابستگی انرژی را به تنگه باب‌المندب منتقل می‌کند که خود با تهدیدات امنیتی مواجه است. تحلیلگران هشدار می‌دهند که زیرساخت‌های زمینی مانند خطوط لوله، به دلیل ماهیت ثابت خود، اهداف آسانی برای حملات پهپادی و موشکی محسوب می‌شوند.

«سرمایه‌گذاران به دلیل عدم حفاظت کافی در برابر جنگ‌های مدرن پهپادی، نسبت به تخصیص میلیاردها دلار سرمایه به این زیرساخت‌های آسیب‌پذیر، تردید جدی دارند.»

در نهایت، اگرچه تلاش‌های پراکنده‌ای برای تنوع‌بخشی به مسیرهای انرژی در جریان است، اما وابستگی جهانی به تنگه هرمز به عنوان یک واقعیت جغرافیایی و استراتژیک، همچنان به عنوان یک چالش حل‌ناشدنی باقی مانده است.