طلسم بیکاری تحصیل‌کردگان؛ یک‌سوم بیکاران کشور مدرک دانشگاهی دارند

جدیدترین گزارش‌های آماری از وضعیت نیروی کار در بهار ۱۴۰۵، تصویری چالش‌برانگیز از اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در ایران ترسیم می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که با وجود رشد اندک سهم این گروه در بازار کار، همچنان بیش از یک‌سوم بیکاران کشور را افراد دارای مدرک آموزش عالی تشکیل می‌دهند.

وضعیت نگران‌کننده بیکاری در میان متخصصان

بر اساس داده‌های طرح آمارگیری نیروی کار، سهم جمعیت بیکار فارغ‌التحصیل از کل بیکاران به ۳۵.۶ درصد رسیده است. این در حالی است که سهم شاغلان دارای مدرک دانشگاهی از کل شاغلان کشور تنها ۲۷.۲ درصد ثبت شده که رشد ناچیز ۰.۱ درصدی را نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد.

ریشه‌های بحران در بازار کار

تحلیلگران معتقدند این بن‌بست در جذب نیروی متخصص، ناشی از سه عامل کلیدی است:

• عدم تطبیق مهارت‌ها: فاصله میان سرفصل‌های آموزشی دانشگاهی و نیازهای عملیاتی صنایع باعث شده تا فارغ‌التحصیلان فاقد مهارت‌های کاربردی مورد نیاز بنگاه‌ها باشند.
• انتظارات شغلی غیرواقع‌بینانه: بسیاری از تحصیل‌کردگان تنها در جستجوی مشاغل اداری هستند و از پذیرش فرصت‌های فنی و عملیاتی اجتناب می‌کنند که این امر منجر به نوعی «بیکاری ارادی» شده است.
• موانع ساختاری: زنان و ساکنان مناطق شهری به دلیل محدودیت‌های ورود به برخی حوزه‌های صنعتی و رقابت شدید برای مشاغل اداری، با نرخ بیکاری بالاتری دست‌وپنج نرم می‌کنند.

تحصیلات عالی تا زمانی که ارتباط میان دانشگاه و صنعت بازسازی نشود و سیاست‌های حمایتی برای جذب فارغ‌التحصیلان در بخش تولید اتخاذ نگردد، به جای ارتقای معیشت، به عاملی برای تشدید نرخ بیکاری تبدیل خواهد شد.