انتقاد تند مسعود طیبی از وضعیت تئاتر: ما با «شبه‌تئاتر» مواجهیم

مسعود طیبی، نویسنده و کارگردان تئاتر، با انتقاد صریح از وضعیت کنونی هنرهای نمایشی در ایران، تأکید کرد که از دهه ۸۰ شمسی، تئاتر به معنای واقعی کلمه جای خود را به «شبه‌تئاتر» داده است.

غلطیدن تئاتر به ورطه اقتصاد

طیبی با اشاره به تغییر ساختار تولید آثار نمایشی، ورود نگاه‌های صرفاً اقتصادی و کاسب‌کارانه را عامل اصلی افول تئاتر دانست. به گفته او، جای هنرمندان دغدغه‌مند را بنگاه‌داران و کارخانه‌دارانی گرفته‌اند که تنها به سودآوری می‌اندیشند و این امر منجر به حذف نگاه هنری و تهی شدن نمایش‌ها از اندیشه شده است.

بحران معیشت هنرمندان

این کارگردان با سابقه ۲۹ سال فعالیت هنری، از شرایط سخت معیشتی خود پرده برداشت. او بیان کرد که برای تأمین هزینه‌های زندگی، ناچار به فعالیت در حوزه‌های غیرمرتبط نظیر مربیگری تنیس است؛ وضعیتی که به گفته وی، برای یک مدرس دانشگاه و کارگردان تئاتر بسیار دردناک است.

بازخوانی خشونت در «هملت قاتل»

نمایش «هملت قاتل» که هم‌اکنون در تماشاخانه مهرگان روی صحنه است، با نگاهی متفاوت به آثار شکسپیر، به واکاوی خشونت، جنون و بحران مسئولیت فردی و اجتماعی می‌پردازد. طیبی در این باره می‌گوید:

«هملت در این نمایش هم قاتل است، هم دادگاه و هم زندانی خودش؛ او قربانی ماشینی است که خشونت را به خانواده و جامعه تزریق می‌کند.»

چالش‌های ساختاری تئاتر ایران

• فقدان مدیریت: نبود ساختار حمایتی و سیاست‌گذاری کلان، مدیران تئاتری را در عمل ناتوان کرده است.
• افت آموزش: کاهش کیفیت سواد و تجربه در دانشگاه‌ها، نسل جدید تئاتر را با بحران هویت حرفه‌ای مواجه کرده است.
• تغییر ذائقه مخاطب: تبدیل فضای تئاتر به محیطی شبیه مهمانی‌های شبانه، تصویر عمومی هنرمندان را در جامعه مخدوش کرده است.

طیبی در پایان با ابراز تأسف از وضعیت فعلی، خواستار بازگشت به دوران اندیشه‌ورزی در تئاتر شد و تأکید کرد: «روی صحنه بودن مهم نیست؛ کیفیت روی صحنه بودن مهم است.»