پیام میلتون فریدمن برای دنیای امروز؛ چرا سیاست‌های مداخله‌گرایانه شکست می‌خورند؟

شبح فریدمن بر سر سیاستمداران امروز

با گذشت دو دهه از درگذشت میلتون فریدمن، برنده جایزه نوبل اقتصاد، اندیشه‌های او بار دیگر به کانون بحث‌های سیاسی بازگشته است. در حالی که سیاستمداران از طیف‌های مختلف تلاش می‌کنند با فاصله گرفتن از اصول بازار آزاد، رویکردهای مداخله‌گرایانه را در پیش بگیرند، نتایج اقتصادی این تغییر مسیر، بار دیگر صحت پیش‌بینی‌های او را به اثبات رسانده است.

کاریکاتورسازی از یک اندیشمند بزرگ

منتقدان فریدمن اغلب با ترسیم چهره‌ای انتزاعی و بی‌روح از او، تلاش می‌کنند او را مخالف عدالت اجتماعی جلوه دهند. با این حال، فریدمن نه تنها یک آکادمیک برجسته بود، بلکه با ساده‌سازی مفاهیم پیچیده اقتصادی، آزادی انتخاب فردی و رقابت آزاد را به سطح زندگی روزمره مردم آورد. تلاش‌های او برای حق انتخاب مدرسه توسط والدین، نمونه‌ای بارز از تلاش برای بهبود کیفیت خدمات عمومی از طریق مکانیسم‌های بازار بود.

شکست سیاست‌های مداخله‌گرایانه

امروزه در ایالات متحده، چالش‌های اقتصادی ناشی از سیاست‌های دولتی به‌وضوح دیده می‌شود:

• تورم پایدار: نرخ تورم همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال‌رزرو باقی مانده است.
• رکود دستمزدها: رشد دستمزدهای واقعی تحت تأثیر سیاست‌های فعلی ناامیدکننده بوده است.
• کاهش اشتغال: آمار اشتغال در بخش صنعت از ژانویه ۲۰۲۵ روندی نزولی داشته است.

میلتون فریدمن تمام این مدت درست می‌گفت؛ اصول اقتصاد بر پایه داده‌های تجربی و قانون عرضه و تقاضا استوارند و نه وابسته به بسترهای فرهنگی خاص.

اهمیت بازگشت به اصول فریدمن

حیات دوباره اندیشه‌های فریدمن نشان می‌دهد که هیچ جایگزین معتبری برای دفاع از انضباط پولی، محدود کردن اندازه دولت و سپردن تعیین قیمت‌ها به بازار وجود ندارد. برای غلبه بر ناکارآمدی‌های مداخله‌گرایی، رهبران فکری و سیاسی نیازمند شجاعت در اتخاذ رویکردهای مبتنی بر واقعیت‌های آماری هستند تا از تکرار اشتباهات پرهزینه دولت‌های گذشته جلوگیری کنند.