لرزه جنگ بر اقتصاد شیخ‌نشینان؛ از توقف پروژه‌های کلان تا بحران معیشتی

جنگ‌های منطقه‌ای و تنش‌های ژئوپلیتیکی در سال ۲۰۲۶، شکنندگی ساختارهای اقتصادی کشورهای خلیج فارس را آشکار کرده و چشم‌انداز تیره‌ای را برای آینده نزدیک این منطقه ترسیم کرده است.

توقف پروژه‌های توسعه‌ای و جاه‌طلبانه

بر اساس گزارش‌های نهادهای معتبر اقتصادی، تولید ناخالص داخلی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در سال جاری با کاهش ۲.۴ درصدی مواجه خواهد شد. این رکود ناشی از اختلال در کشتیرانی، افزایش هزینه‌های بیمه و کاهش چشمگیر گردشگری است.

در همین راستا، بسیاری از پروژه‌های کلان تحت تأثیر قرار گرفته‌اند:

• پروژه ذا لاین (نئوم): به دلیل محدودیت‌های نقدینگی، دامنه این پروژه کاهش یافته و مراحل ساخت آن به تعویق افتاده است.
• پروژه هیدروژن سبز: عملیات اجرایی این پروژه به دلیل مشکلات قراردادهای حمل‌ونقل بین‌المللی تا اواخر سال ۲۰۲۷ متوقف شده است.
• زیرساخت‌های دیجیتال: پروژه‌های مشترک منطقه‌ای مانند کابل زیردریایی 2Africa Pearls با تعویق مواجه شده‌اند.

بحران معیشتی و فشار بر طبقه متوسط

گزارش‌های رتبه‌بندی اعتباری نشان می‌دهد که طبقات متوسط و کارگر در این کشورها با فشارهای فزاینده اقتصادی روبرو هستند. افزایش هزینه‌های مسکن، قبوض آب و برق و کاهش قدرت خرید، خانواده‌ها را به سمت تغییر الگوهای مصرف و حذف هزینه‌های غیرضروری سوق داده است.

«تأثیرات جنگ در کشورهای خلیج فارس از نظر مقیاس و عمق متفاوت است؛ اگر درگیری‌ها طولانی شود، چشم‌انداز توسعه به طور قابل‌توجهی تغییر خواهد کرد.»

چشم‌انداز اقتصادی در سایه جنگ

کارشناسان معتقدند بهبود وضعیت اقتصادی در کشورهایی مانند امارات، کویت و بحرین نیازمند زمان طولانی است. در حالی که برخی دولت‌ها برای مهار بحران به ذخایر مالی خود تکیه کرده‌اند، وابستگی شدید به درآمدهای نفتی و بخش خدمات، آسیب‌پذیری این کشورها را در برابر تنش‌های دریایی و بی‌ثباتی در تنگه هرمز و دریای سرخ دوچندان کرده است.