پیامدهای تخریب کنیسه تاریخی رفیع‌نیا در تهران بر اثر حملات هوایی

حمله هوایی به یکی از قدیمی‌ترین مراکز مذهبی جامعه یهودیان در قلب تهران، نه تنها خسارات ساختمانی گسترده‌ای به بار آورد، بلکه نگرانی‌های عمیقی را نسبت به حفظ میراث فرهنگی و مذهبی برانگیخت.

تخریب مرکز فرهنگی و مذهبی رفیع‌نیا

کنیسه رفیع‌نیا که در کوچه‌ای بن‌بست در خیابان فریمان واقع شده است، در جریان حملات هوایی هفتم آوریل به‌طور کامل ویران شد. این مکان که از سال ۱۹۵۸ توسط عبدالرحمان رفیع‌نیا وقف جامعه یهودیان شده بود، فراتر از یک عبادتگاه، مرکزی برای فعالیت‌های اجتماعی و گردهمایی‌های این جامعه محسوب می‌شد.

نجات میراث کهن از زیر آوار

یکی از چالش‌های اصلی پس از این حادثه، سرنوشت طومارهای باستانی تورات بود که زیر خروارها خاک دفن شده بودند. با هماهنگی مقامات کنیسه و تیم‌های امدادی، عملیات آواربرداری با دقت و به‌صورت دستی انجام شد تا از آسیب به این نسخه‌های نفیس جلوگیری شود.

«پنج روز پس از حادثه، طومارهای مقدس پیدا شدند که به لطف جعبه‌های چوبی مستحکم، تقریباً همگی سالم مانده بودند.»

واکنش کارشناسان به هدف قرار گرفتن کنیسه

نارسیس م. سهرابی، محقق حوزه برنامه‌ریزی شهری، ضمن ابراز شگفتی از هدف قرار گرفتن این ساختمان، می‌گوید: «این بنا ساختمانی کوچک و بی‌تکلف بود که هیچ نشانه‌ای از کنیسه بودن در ظاهر آن دیده نمی‌شد و در یک خیابان بن‌بست قرار داشت.»

ابعاد تخریب

• خسارت ساختمانی: تخریب کامل کنیسه و ساختمان مجاور.
• میراث مذهبی: نجات طومارهای باستانی پس از ۵ روز تلاش.
• کاربری: تخریب رستوران کوشر و مرکز گردهمایی‌های اجتماعی.

این واقعه در حالی رخ داد که کنیسه رفیع‌نیا در زمان حمله خالی از جمعیت بود و خوشبختانه آسیب جانی در این محل گزارش نشد، اما جامعه یهودیان تهران یکی از مهم‌ترین مراکز ارتباطی و تاریخی خود را از دست داد.