ورود اقتصاد ایران به دوره ابرتورم؛ خلق روزانه ۱۵ هزار میلیارد تومان پول جدید

با تشدید تورم، کسری بودجه مزمن و فشارهای ناشی از وضعیت «نه جنگ، نه صلح»، نگرانی‌ها از ورود اقتصاد ایران به دوره ابرتورم به اوج رسیده است. محمود جامساز، کارشناس اقتصادی، در تحلیلی جامع به بررسی ریشه‌های این بحران و پیامدهای آن برای معیشت مردم پرداخته است.

ریشه‌های ساختاری تورم و خلق پول

تورم دو رقمی مزمن در ایران، محصول سیاست‌های پولی و مالی ناکارآمد در دهه‌های اخیر است. تخصیص منابع متناسب با نیازهای واقعی اقتصاد صورت نگرفته و کسری بودجه‌های فزاینده، بانک مرکزی را ناچار به چاپ اسکناس کرده است. این نقدینگی به جای هدایت به سمت تولید، به بازارهای موازی و سفته‌بازی سرازیر شده است.

آمار نقدینگی و خلق پول

حجم نقدینگی از ۱۰ هزار تریلیون تومان در سال ۱۴۰۳ به ۱۵.۶ هزار تریلیون تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این به معنای افزودن ۵.۶ هزار تریلیون تومان نقدینگی در یک سال است که معادل خلق روزانه بیش از ۱۵ هزار میلیارد تومان پول جدید است.

شاخص‌های ابرتورم و وضعیت معیشت

جامساز با اشاره به تداوم تورم بالای ۸۰ درصد، وضعیت فعلی را مصداق عینی ابرتورم می‌داند. وی تأکید می‌کند که علی‌رغم وجود کالا در بازار، قدرت خرید مردم به قدری کاهش یافته که نوعی «قحطی مدرن» شکل گرفته است. داده‌های کلیدی وضعیت معیشتی به شرح زیر است:

«یارانه‌های پرداختی در کوره تورم ذوب شده‌اند و مبلغ کنونی تنها برای تأمین نان کافی است؛ این وضعیت، طبقه متوسط را به مرز فقر کشانده است.»

چشم‌انداز آینده و ضرورت اصلاحات

این کارشناس اقتصادی معتقد است تا زمانی که ساختار اقتصادی متحول نشود و تنش‌های سیاسی ادامه یابد، امیدی به کاهش تورم نیست. وی با اشاره به درآمدهای نفتی ۱۸۰۰ میلیارد دلاری طی ۴۷ سال گذشته، تأکید کرد که عدم تقویت صندوق ذخیره ارزی در سال‌های طلایی درآمد نفتی، اکنون کشور را در برابر تحریم‌ها بی‌دفاع کرده است.