پرویز شاپور؛ خالق کاریکلماتور و نگاهی نو به طنز معاصر

پرویز شاپور، نامی که با ظرافت‌های زبانی و طنزِ مینیاتوری گره خورده است، نه تنها به عنوان همسر سابق فروغ فرخزاد، بلکه به عنوان بنیان‌گذار سبکی نو در ادبیات معاصر ایران شناخته می‌شود.

تولد کاریکلماتور؛ نگاهی به سبک شاپور

شاپور به واسطه نوشته‌های کوتاه و تک‌خطی‌اش که آمیزه‌ای از نگاه شاعرانه و طنزآمیز بود، به شهرت رسید. این سبک که بعدها توسط احمد شاملو «کاریکلماتور» نام گرفت، خون تازه‌ای در رگ‌های طنز ایران جاری کرد. او درباره رویکردش به کلمات می‌گفت: «من فقط در کار کلمات رفتم و هرچه خواستند مرا از راهم منحرف کنند، گوش نکردم.»

از وزارت دارایی تا دنیای ادبیات

پرویز شاپور متولد سال ۱۳۰۲ در قم بود. او که تحصیلاتش را در رشته اقتصاد گذرانده بود، مدتی در وزارت دارایی مشغول به کار شد، اما روحیه جستجوگرش او را به سمت روزنامه‌نگاری کشاند. فعالیت حرفه‌ای او در مجلات و روزنامه‌ها با نام‌های مستعاری چون «کامی»، «کامیار» و «مهدخت» آغاز شد.

زندگی شخصی و میراث ادبی

ازدواج او با فروغ فرخزاد در سال ۱۳۲۹، یکی از نقاط عطف زندگی شخصی‌اش بود که حاصل آن تولد فرزندشان، کامیار، در سال ۱۳۳۱ بود. پس از جدایی در سال ۱۳۳۴، شاپور تا پایان عمر به فعالیت‌های ادبی خود ادامه داد. از جمله آثار برجسته او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مجموعه هشت جلدی کاریکلماتور
• کتاب «فانتزی سنجاق قفلی»
• تصویرگری کتاب «موش و گربه» عبید زاکانی
• کتاب «قلبم را با قلبت میزان می‌کنم» (مجموعه نامه‌های فروغ فرخزاد به او)

عمران صلاحی درباره دنیای شاپور می‌گوید: «دنیایی که شاپور آفریده بسیار زیبا و شگفت‌انگیز است؛ دنیایی به دور از همه دنیاها که حیرت یک بیگانه را در ما برمی‌انگیزد.»

پایان یک عمر خلاقیت

پرویز شاپور در ششم تیرماه ۱۳۷۸ در بیمارستان عیوض‌زاده تهران بستری شد و در نهایت در ۱۵ مرداد همان سال در سن ۷۶ سالگی درگذشت. او با نگاهی منحصربه‌فرد به اشیاء و مفاهیم، جایگاهی ماندگار در تاریخ ادبیات طنز ایران برای خود ثبت کرد.