تنگه هرمز در آستانه توافق؛ چالش‌های پیش روی ایران و عمان

ایران اعلام کرد که مذاکرات با عمان برای بازگشایی تنگه هرمز به مراحل نهایی رسیده است. این در حالی است که تنش‌های ناشی از درگیری‌های منطقه‌ای همچنان بر سرنوشت یکی از حیاتی‌ترین آبراه‌های جهان سایه افکنده است.

پیشرفت در مذاکرات فنی

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با تأکید بر پیشرفت مذاکرات با مسقط، از توافق بر سر مختصات مسیرهای کشتیرانی جدید خبر داد. این گفتگوها بر ابعاد فنی، حقوقی، امنیتی و زیست‌محیطی کریدور تجاری پیشنهادی متمرکز است.

مواضع متضاد طرفین

در حالی که تهران بر حقوق خود به عنوان یک کشور ساحلی و لزوم لغو محاصره دریایی بنادرش تأکید دارد، مقامات ایالات متحده با هرگونه توافقی که منجر به اعمال کنترل ایران بر ترافیک دریایی یا دریافت عوارض شود، مخالفت کرده‌اند. انجمن‌های بزرگ کشتیرانی جهان نیز با هشدار نسبت به پیامدهای اقتصادی، خواستار حفظ آزادی ناوبری بدون تحمیل هزینه‌های اضافی شده‌اند.

آیا توافق به معنای پایان بحران است؟

توافق بر سر یک مسیر موقت در تنگه هرمز، لزوماً به معنای پایان بحران گسترده‌تر میان ایران و ایالات متحده نیست.

تحلیلگران معتقدند که حتی در صورت بازگشایی مسیر، تنش‌های عمیق‌تر سیاسی و نظامی همچنان به عنوان عوامل بی‌ثبات‌کننده باقی خواهند ماند. نقش عمان به عنوان میانجی در این فرآیند، برای ایجاد ثبات در منطقه و فراهم کردن بستری برای گفتگوهای آتی، حیاتی ارزیابی می‌شود.

ابعاد کلیدی توافق احتمالی

• مدیریت مسیر: ایران خواهان مشارکت در مدیریت ناوبری بر اساس آب‌های سرزمینی است.
• هزینه‌های عبور: اختلاف بر سر قانونی بودن دریافت عوارض برای خدمات ناوبری و ایمنی.
• تداوم بحران: لزوم رفع محاصره دریایی بنادر ایران به عنوان پیش‌شرط تهران برای بازگشایی کامل.