مدیریت مشارکتی؛ راهکار کلیدی شرکت آب منطقه‌ای یزد برای نجات آبخوان‌ها

مدیریت منابع آب در ایران نیازمند بازنگری اساسی و بازگشت به رویکردهای جامعه‌محور است. در همین راستا، شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد بر ضرورت احیای نقش بهره‌برداران در حفاظت از آبخوان‌ها تأکید کرد.

تغییر الگوی مدیریت آب

سیدعلی اوهب، مدیر مشارکت‌های مردمی شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد، ضمن اشاره به چالش‌های موجود در منابع آب زیرزمینی بیان کرد: «حفاظت از منابع آب زیرزمینی بدون مشارکت فعال مردم و بهره‌برداران غیرممکن است.» به گفته وی، موفقیت در صیانت از آبخوان‌ها مستقیماً با میزان نقش‌آفرینی مردم در برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها ارتباط دارد.

از مدیریت سنتی تا چالش‌های مدرن

در گذشته، کشاورزان با استفاده از قنوات و تطبیق برداشت با شرایط اقلیمی، به طور طبیعی از منابع آبی حفاظت می‌کردند. با این حال، با ورود فناوری‌های نوین و امکان برداشت‌های گسترده، این مسئولیت‌پذیری جمعی کمرنگ شد. اوهب در این باره افزود:

«وابستگی فزاینده به مدیریت دولتی و کاهش نقش بهره‌برداران، زمینه‌ساز برداشت‌های بی‌رویه و افت شدید سطح آب‌های زیرزمینی در بسیاری از دشت‌های کشور شده است.»

راهکارهای تقویت مدیریت مشارکتی

برای برون‌رفت از بحران فعلی، شرکت آب منطقه‌ای یزد برنامه‌های متعددی را برای جلب مشارکت تشکل‌های محلی در دستور کار قرار داده است. این اقدامات بر محورهای زیر استوار است:

• استفاده از ظرفیت کشاورزان در برنامه‌ریزی‌های حفاظتی
• تقویت حس مالکیت و مسئولیت‌پذیری نسبت به منابع عمومی
• افزایش شفافیت در تصمیم‌گیری‌های کلان حوزه آب
• تأمین امنیت آبی برای نسل‌های آینده