آنروا؛ ستون فقرات بقای آوارگان فلسطینی در میان فشارهای سیاسی

آژانس امداد و کار سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی (آنروا) فراتر از یک نهاد بشردوستانه، به ستون فقرات زندگی و هویت میلیون‌ها فلسطینی تبدیل شده است که اکنون با تهدیدات جدی برای انحلال روبروست.

میراثی گره‌خورده با هویت فلسطینی

برای بسیاری از فلسطینی‌ها، آنروا صرفاً یک سازمان ارائه‌دهنده خدمات نیست؛ بلکه نمادی از حق بازگشت و تداوم حیات در برابر آوارگی است. از زمان تأسیس این نهاد در سال ۱۹۵۰، پس از واقعه نکبت ۱۹۴۸، آنروا نقش حیاتی در ثبت هویت آوارگانی ایفا کرد که تمامی اسناد و دارایی‌های خود را از دست داده بودند.

خدمات زیربنایی در نوار غزه

آنروا با ایجاد شبکه‌ای گسترده از مدارس و مراکز درمانی، زیرساخت‌های آموزشی و بهداشتی را در نوار غزه بنا نهاد که تأثیرات آن تا به امروز پایدار مانده است. خدمات اصلی این نهاد شامل موارد زیر بوده است:

• آموزش: اداره نزدیک به ۲۰۰ مدرسه که بسترساز سطح بالای سوادآموزی در غزه بوده است.
• بهداشت: ارائه خدمات درمانی رایگان، واکسیناسیون و تأمین دارو برای بیماری‌های مزمن.
• امنیت غذایی: توزیع کوپن‌های حمایتی (کاپونا) برای تأمین اقلام ضروری نظیر آرد، روغن و حبوبات.

تلاش‌های سیاسی برای انحلال

در شرایطی که غزه با بحران‌های ناشی از جنگ دست‌وپنج نرم می‌کند، گزارش‌ها از تلاش‌های سیاسی برای محدود کردن فعالیت‌های آنروا در بیت‌المقدس شرقی و سایر مناطق اشغالی حکایت دارد. تحلیلگران معتقدند که این اقدامات با هدف تضعیف جایگاه سیاسی آوارگان و حذف مسئله پناهندگان فلسطینی از معادلات بین‌المللی صورت می‌گیرد.

آنروا و مسئله فلسطین دو روی یک سکه هستند. حذف این نهاد، در واقع تلاشی برای پاک کردن حافظه تاریخی و حق بازگشت میلیون‌ها آواره است که اکنون به تنها نقطه اتکای آن‌ها برای بقا تبدیل شده است.

ضرورت حمایت بین‌المللی

با گذشت ۷۸ سال از آغاز بحران آوارگی در فلسطین، تعداد آوارگان از ۲۰۰ هزار نفر در سال ۱۹۴۸ به بیش از ۲ میلیون نفر رسیده است. در چنین وضعیتی، فعالان حقوق بشر تأکید دارند که جامعه جهانی باید با حمایت از آنروا، از فروپاشی تنها سازوکار موجود برای مدیریت بحران انسانی در غزه جلوگیری کند.