آیین کهن «نوروزبل»؛ آغاز قرن ۱۷ دیلمی در املش

فلسفه و نمادشناسی آتش در فرهنگ گیلان

واژه «نوروزبل» از دو بخش «نوروز» و «بل» تشکیل شده است که «بل» در زبان محلی به معنای شعله آتش است. در باورهای کهن مردم گیلان، این آتش نماد گرمابخشی و کاهش‌دهنده سوز برف و سرمای زمستان پیش رو است. اهالی منطقه در عصر نیمه مردادماه، با گرد هم آمدن دور هیزم‌های افروخته و همراهی ساز و آواز، سال نو را با آرزوی خیر، برکت و نیکی آغاز می‌کنند.

ریشه‌های تاریخی و تلاش برای احیا

درباره ریشه‌های این آیین، روایت‌های متعددی وجود دارد:

• جشن برداشت: عده‌ای این جشن را مرتبط با زمان برداشت محصولات کشاورزی می‌دانند.
• پرداخت خراج: برخی دیگر معتقدند این زمان، موعد سنتی پرداخت خراج به حکومت‌های محلی بوده است.

در سال‌های اخیر، همت اهالی محلی و دغدغه‌مندان فرهنگی سبب شده است تا این سنت کهن که در معرض فراموشی بود، دوباره به صورت مردمی و با استقبال علاقه‌مندان به میراث فرهنگی احیا شود.