تفاوت‌های «بامداد خمار» با رمان، بحث مخاطبان را داغ کرد

رحیم؛ شخصیتی کم‌رنگ در اقتباس سریالی

«بامداد خمار» به کارگردانی نرگس آبیار، اقتباسی از رمانی است که در میانه دهه ۷۰ خوانندگان بسیاری داشت. این سریال بیش از ۲۰ سال پس از انتشار نخستین رمان ساخته شده و به‌نظر می‌رسد مخاطبان قابل‌توجهی پیدا کرده است.

با این حال، یکی از پرتکرارترین موضوع‌ها در دیدگاه‌های مخاطبان، تفاوت سریال با متن اصلی است. در اقتباس تصویری، نقش رحیم کم‌رنگ‌تر شده و در چهار قسمت نخست فصل دوم، رابطه عاشقانه او و محبوبه هنوز شکل نگرفته است؛ در حالی که در رمان، تکلیف این رابطه در یک‌سوم ابتدایی داستان روشن می‌شود و آن دو با یکدیگر ازدواج می‌کنند.

هم‌زمان، حضور منصور، پسرعموی محبوبه که به او علاقه دارد، پررنگ‌تر شده است. شماری از تماشاگران در دیدگاه‌های خود، منصور را به رحیم ترجیح داده‌اند.

تفاوت‌های روایت سریال و رمان

تغییرهای داستانی تنها به رابطه محبوبه و رحیم محدود نمی‌شود. برخی تفاوت‌های مطرح‌شده میان دو اثر عبارت‌اند از:

• در رمان، نامی از خان‌والا و شراکت او با بصیرالملک، پدر محبوبه، نیامده و تنها به ثروت خانواده اصلان اشاره شده است.
• در رمان، خواستگاری اصلان از محبوبه به ازدواج نمی‌انجامد و محبوبه همان ابتدا او را رد می‌کند.
• علاقه خجسته به منصور در رمان مطرح نشده است؛ خجسته چند سال پس از محبوبه با فرد دیگری ازدواج می‌کند.
• در رمان، پدر و عموی محبوبه با یکدیگر اختلافی ندارند و مادر منصور نیز با این ازدواج مخالفت نمی‌کند.
• بصیرالملک در رمان برای داشتن فرزند پسر، محرمانه با زن دیگری ازدواج می‌کند؛ اما سریال رابطه او با همسر دومش را عاشقانه نمایش می‌دهد.

واکنش مخاطبان به تغییرها

«کارگردان داستان را کاملاً از کتاب جدا کرده است؛ کاش محبوبه عاشق منصور می‌شد.»

«اگر قرار بود داستان این‌قدر تغییر کند، نباید نام رمان را روی سریال می‌گذاشتند.»

در برابر این انتقادها، یکی دیگر از مخاطبان، تغییر و بازپردازی داستان برای آماده‌سازی آن در قالب سریال را بخشی از فرایند اقتباس تصویری دانسته است.

اقتباس و انتظار مخاطب

تفاوت میان رمان و نسخه تصویری، در اصلِ اقتباس امری رایج است؛ با این حال، تغییر جایگاه شخصیت‌ها و روابط اصلی در «بامداد خمار» باعث شده بخش مهمی از بحث‌های پیرامون فصل دوم، به میزان وفاداری سریال به رمان اختصاص پیدا کند.