غنا به‌دنبال تبدیل سیب بادام هندی به منبع درآمد کشاورزان

میوه‌ای که پشت سر می‌ماند

کشاورزان غنا هنگام برداشت، عمدتاً مغز بادام هندی را جمع‌آوری می‌کنند؛ اما بخش گوشتی متصل به آن اغلب زیر درختان باقی می‌ماند. این میوه ممکن است ظرف ۲۴ ساعت پس از برداشت فاسد شود و نبود خریدار و کارخانه‌های نزدیک، انتقال آن را دشوار می‌کند.

غنا از تولیدکنندگان مهم بادام هندی در آفریقاست و سالانه حدود ۲۵۰ هزار تن بادام هندی خام برداشت می‌کند. درختان بادام هندی میوه‌ای بسیار بیشتر از مغز تولید می‌کنند، اما بخش عمده این میوه وارد بازار نمی‌شود.

تلاش برای تبدیل ضایعات به محصول

طرح پژوهشی «مَ-کَش» با هدف افزایش ارزش تولید بادام هندی و ایجاد فرصت برای جوانان، میزان دورریز و گزینه‌های فرآوری را بررسی کرده است. در همکاری با جوامع کشاورزی، محصولاتی مانند آبمیوه، ترکیب‌های مختلف آبمیوه، سوسیس و نان تولید شده‌اند.

دو مانع فنی اصلی

• تانن بالا: این ترکیب بر طعم و پذیرش مصرف‌کننده اثر می‌گذارد و پژوهشگران برای کاهش آن تلاش کرده‌اند.
• ماندگاری کوتاه: فناوری آزمایش‌شده، امکان نگهداری میوه را تا شش روز پیش از انتقال به مرکز فرآوری فراهم می‌کند.

پس از رسیدن محصول به مرکز فرآوری، امکان نگهداری آن در شرایط سرد برای تولید در طول سال وجود دارد. این فناوری در پروژه‌های آزمایشی بررسی شده و می‌تواند جمع‌آوری و فرآوری تجاری را در جوامع کشاورزی بیشتری امکان‌پذیر کند.

زنبورداری در فصل‌های کم‌کار نیز به‌عنوان راهی برای ایجاد درآمد مکمل در زیر کشتزارهای بادام هندی بررسی می‌شود.

از نوشیدنی سنتی تا بازار جدید

برخی کشاورزان پیش‌تر آزمایش فرآوری سیب بادام هندی را آغاز کرده‌اند. از این میوه برای تولید «پیتو»، نوشیدنی سنتی محلی، شراب و نوشیدنی‌های دیگر استفاده شده است.

«میوه و ایده را داریم؛ برای عملی شدن آن فقط به سرمایه‌گذاری نیاز است.»

با این حال، گسترش تولید به سرمایه، زیرساخت و دسترسی پایدار به بازار نیاز دارد. محصولات جدید باید با نوشیدنی‌های جاافتاده رقابت کنند و مصرف‌کنندگان را قانع کنند میوه‌ای که زمانی دورریز تلقی می‌شد، ارزش تجاری دارد.

زنجیره تأمین و مشکل تأمین مالی

گروه‌های کشاورزی در منطقه بونو طی دو سال گذشته درباره فرآوری میوه و تولید آبمیوه آموزش دیده‌اند. اما تجربه کارخانه‌های پیشین نشان می‌دهد ایجاد واحد فرآوری به‌تنهایی کافی نیست؛ برخی کارخانه‌ها به دلیل ناتوانی در تأمین محصول کافی از کشاورزان، با مشکل روبه‌رو شده یا تعطیل شده‌اند.

بسیاری از کشاورزان در فصل‌های کم‌کار از خریداران صادراتی، به‌ویژه تأمین‌کنندگان بازارهای هند و ویتنام، پیش‌پرداخت یا وام‌های آسان دریافت می‌کنند. این تعهد مالی می‌تواند آنان را پیشاپیش به فروش محصول به همان خریداران وابسته کند و مشارکت در زنجیره‌های ارزش جدید را دشوار سازد.

فرآوری داخلی می‌تواند درآمدهای اضافی ایجاد کند، توان بازپرداخت وام را افزایش دهد و اعتماد بانک‌ها برای اعطای تسهیلات بیشتر را تقویت کند؛ اما تحقق این هدف به آموزش گسترده، تأمین مالی جایگزین و هماهنگی میان بازیگران نیاز دارد.

فرصتی وابسته به اجرا

مقام‌های بخش کشاورزی، سیب بادام هندی را بخشی از برنامه گسترده‌تر تحول کشاورزی غنا و منبعی بالقوه برای توسعه صنایع تبدیلی، ایجاد شغل و بهبود معیشت روستایی می‌دانند.

چارچوب سیاستی موجود، پایه‌ای برای این مسیر فراهم کرده است؛ با این حال، اجرای هماهنگ و سرمایه‌گذاری مستمر تعیین می‌کند که میوه‌های باقی‌مانده زیر درختان به محصولی قابل فروش تبدیل شوند یا همچنان از بین بروند.

با نزدیک شدن فصل برداشت بعدی، آینده این طرح به ساخت زنجیره‌ای بستگی دارد که از مزرعه تا کارخانه و سپس مصرف‌کننده کارآمد باشد.