ام‌الخیر؛ عروسی در سایه تهدید شهرک‌نشینان و خطر تخریب خانه‌ها

عروسی در سایه نگرانی

ام‌الخیر، روستایی بدوی در منطقه مسافر یطا در کرانه باختری اشغالی، این هفته میزبان عروسی دو پسر روستا بود. دیگ‌های گوشت بره و غذای سنتی منسف میان ساکنان توزیع شد، اما مراسم رقص و آواز «دحیه» برگزار نشد.

ساکنان گفتند این شادی تنها چند روز پس از نخستین سالگرد کشته‌شدن عوده هذالین، فعال و رهبر محلی، برایشان مناسب نبود. آنان همچنین از ادامه حمله‌های شهرک‌نشینان، بازداشت‌ها و یورش‌های سربازان اسرائیلی و احتمال تخریب‌های جدید ابراز نگرانی کردند.

«عروسی برگزار می‌شود، اما اجازه نمی‌دهند در آرامش جشن بگیریم.»

به گفته طارق هذالین، معلم زبان انگلیسی و از رهبران جامعه ام‌الخیر، خانواده‌ها برای جلوگیری از جلب توجه نیروهای نظامی در بخش‌های مختلف روستا پراکنده شدند؛ زیرا در گذشته حضور سربازان به اختلال در مراسم انجامیده بود.

درگیری بر سر زمین‌های روستا

در نخستین روز عروسی، شیمون عطیه، شهرک‌نشین و مسئول کانون غیرمجاز حفات شوراشیم، دام‌های خود را برای چرا به باغ سبزیجات یکی از ساکنان برد. این کانون در سال ۲۰۲۲ و در فاصله حدود ۸۰۰ متری روستا ایجاد شده است. عطیه از ژوئیه ۲۰۲۵ به‌دلیل آزار خانواده‌های ام‌الخیر، با حکم محدودکننده روبه‌روست.

ساکنان می‌گویند سربازان اسرائیلی هنگام اعتراض آنان اعلام کردند نقشه‌های زمین تغییر کرده است، اما از ارائه نقشه‌های جدید خودداری کردند. همان شب، حصار کانون در سمت خانه‌های روستا تخریب شد؛ اقدامی که ساکنان آن را مقدمه‌ای برای پیشروی بیشتر مرز کانون می‌دانند.

این رویداد پس از صدور کیفرخواست علیه یینون لوی، شهرک‌نشینی که به‌گفته ساکنان در قتل عوده هذالین نقش داشته، رخ داد. همچنین چند روز پیش، ساختمان‌ها و خودروهایی در جامعه فلسطینی نزدیک خربت طوبا در آتش‌سوزی منتسب به شهرک‌نشینان سوخت.

افزایش آوارگی و تخریب در کرانه باختری

ساکنان و نهادهای ناظر، بازداشت، کشتار، تخریب خانه‌ها، محدودیت رفت‌وآمد و اخراج را از جمله فشارهای وارد بر فلسطینیان در کرانه باختری، قدس شرقی و نوار غزه می‌دانند.

در ام‌الخیر، برای ۱۳ سازه در اکتبر گذشته اخطار تخریب صادر شد. تخریب‌های سال ۲۰۲۴ نیز به بی‌خانمانی حدود یک‌سوم جمعیت روستا انجامید.

برآوردهای نهادهای ناظر از وجود ۱۴۶ شهرک غیرقانونی و ۳۹۰ کانون و مزرعه بدون مجوز در کرانه باختری حکایت دارد. دیوان بین‌المللی دادگستری نیز در سال ۲۰۲۴ ادامه حضور اسرائیل در سرزمین‌های فلسطینی اشغالی را غیرقانونی اعلام کرد.

مناقشه بر سر هویت و سیاست‌های اسکان

طارق هذالین می‌گوید فشارها تنها جنبه فیزیکی ندارد و با تلاش برای تصاحب عناصر هویت فلسطینی و سبک زندگی بدوی همراه است. او به استفاده برخی شهرک‌نشینان از چادر، دامداری و شال‌های فلسطینی و تلاش برای به‌کارگیری گویش بدوی اشاره کرد.

«ما مردم بومی این سرزمین هستیم و همیشه نیز خواهیم بود؛ تلاش‌ها برای حذف ما شکست خواهد خورد.»

یائیر دویر، سخنگوی بتسلم، سیاست‌های اسرائیل را شامل خشونت نظامی، تخریب خانه‌ها و پشتیبانی مالی و تسلیحاتی از گروه‌های شهرک‌نشین توصیف کرد. شاینا لو، سخنگوی شورای پناهندگان نروژ، نیز این اقدامات را الگویی هماهنگ برای بیرون‌راندن فلسطینیان از زمین‌هایشان دانست.

پیوند بحران کرانه باختری و غزه

در متن گزارش‌شده، وضعیت غزه نمونه شدیدتر همین روند توصیف شده است. از زمان آتش‌بس اکتبر ۲۰۲۵، بیش از ۱۲۰۰ نفر در غزه کشته شده‌اند و شمار کلی کشته‌شدگان از اکتبر ۲۰۲۳ از ۷۳ هزار نفر گذشته است.

• ۸۱ درصد سازه‌های غزه آسیب دیده‌اند.
• ۵۹ درصد جمعیت غزه بین آوریل و ژوئن با کمبود شدید غذا یا وضعیت بدتر روبه‌رو بوده‌اند.
• نیروهای اسرائیلی دست‌کم ۶۴٫۹ درصد از خاک غزه را در کنترل دارند.

هم‌زمان با روز جهانی مردمان بومی سازمان ملل متحد، ساکنان ام‌الخیر بر ادامه حضور خود در سرزمینشان تأکید کردند و خواستار پایان‌یافتن فشارهایی شدند که زندگی، زمین و میراث فرهنگی آنان را تهدید می‌کند.