دهقان: بنیاد مستضعفان واگذاری دارایی‌ها را مشروط و هدفمند دنبال می‌کند

رئیس بنیاد مستضعفان اعلام کرد این نهاد رویکرد خود را از کمک‌رسانی صرف به سمت توانمندسازی، ایجاد درآمد پایدار و تمرکز بر حوزه‌های دارای اثرگذاری ملی تغییر داده است.

تغییر تعریف محرومیت و تمرکز بر توانمندسازی

حسین دهقان گفت مأموریت بنیاد، هزینه‌کرد دارایی‌های در اختیار در مسیر منافع عمومی، خدمت به محرومان و محرومیت‌زدایی است و این مأموریت همچنان پابرجاست.

به گفته او، بخشی از دارایی‌هایی که در ابتدای انقلاب در اختیار بنیاد قرار گرفت، در طول زمان فروخته، واگذار یا تبدیل شده و بخشی دیگر نیز از طریق سرمایه‌گذاری‌های جدید، دریافت تسهیلات و فعالیت‌های اقتصادی ایجاد شده است. هدف بنیاد در حوزه اقتصادی، ایجاد درآمدهای پایدار برای پشتیبانی از محرومیت‌زدایی، توانمندسازی و آبادانی مناطق محروم عنوان شد.

دهقان با اشاره به بازتعریف مفهوم محرومیت گفت محرومیت تنها به نداشتن آب، برق، راه، مدرسه و خانه بهداشت محدود نیست؛ بلکه نداشتن منابع، دسترسی نداشتن به منابع یا ناتوانی در استفاده از آنها را نیز شامل می‌شود. بر همین اساس، آموزش، مهارت‌آموزی، مشاوره و حمایت برای آغاز و توسعه فعالیت اقتصادی در دستور کار قرار گرفته است.

هدف این است که افراد از وضعیت وابستگی خارج شوند و به شغل یا فعالیتی پایدار دست پیدا کنند.

حمایت از آموزش و سلامت در مناطق هدف

در مناطق هدف، تجهیز مدارس، ارتقای استانداردهای آموزشی و مقاوم‌سازی مدارس دنبال می‌شود. همچنین آشنایی دانش‌آموزان با اقتصاد دیجیتال، فضای مجازی، سواد مالی، هوش مصنوعی و مهارت‌های راه‌اندازی کسب‌وکار مورد توجه قرار گرفته است.

در دو سال پایانی دبیرستان، بر معدل و مسیر ورود دانش‌آموزان به دانشگاه تمرکز شده و از دانشجویان مناطق محروم برای ادامه تحصیل حمایت می‌شود. این حمایت با تأکید بر بازگشت مسئولیت اجتماعی آنان به جامعه و زادگاهشان همراه است.

در حوزه سلامت نیز اقدامات بنیاد شامل سنجش بینایی و شنوایی کودکان، پیگیری درمان شنوایی تا کاشت حلزون در دو سال گذشته، ارائه خدمات دندان‌پزشکی به جز ایمپلنت و حمایت از سلامت مادران باردار از مشاوره پیش از بارداری تا سونوگرافی است.

این خدمات با استفاده از ظرفیت دولت، گروه‌های داوطلب و گروه‌های جهادی ارائه می‌شود. استفاده از پلتفرم‌های دیجیتال و هوش مصنوعی نیز برای ثبت وضعیت سلامت، ارجاع به‌موقع و پیگیری مستمر خدمات درمانی در نظر گرفته شده است. تغذیه کودکان و خدمات معیشتی، به‌ویژه در مدارس شبانه‌روزی، از دیگر محورهای این اقدامات است.

واگذاری دارایی‌ها با شرط اهلیت و توان مالی

دهقان درباره واگذاری دارایی‌های بنیاد گفت تجربه واگذاری برخی دارایی‌های دولتی و عمومی موفق نبوده است؛ زیرا در مواردی، ایجاد درآمد کوتاه‌مدت از سوی خریدار به تضعیف فعالیت مجموعه منجر شده است.

او دو شرط اصلی واگذاری را اهلیت خریدار و توان مالی برای حفظ و توسعه فعالیت دانست و تأکید کرد بنیاد به دنبال رهاسازی دارایی‌ها نیست. به گفته او، حتی پس از واگذاری نیز ممکن است برای دوره‌ای مشخص، حمایت از مجموعه ادامه یابد تا فعالیت آن به ثبات برسد.

تمرکز اقتصادی بر امنیت غذایی و انرژی

بنیاد قصد دارد فعالیت‌های اقتصادی خود را از حوزه‌های پراکنده به بخش‌هایی متمرکز کند که اثرگذاری ملی، چشم‌انداز آینده، درآمد پایدار و نقش مکمل دولت داشته باشند و رقیب بخش خصوصی نباشند.

امنیت غذایی یکی از محورهای اصلی اعلام شد. در این رویکرد، زنجیره تولید، تأمین نهاده، فرآوری، توزیع و بازار یکپارچه دیده می‌شود و بنیاد در نقاطی که ضعف یک حلقه می‌تواند کل زنجیره را مختل کند، ورود خواهد کرد.

در حوزه انرژی، دهقان گفت بنیاد حدود ۱۷ هزار مگاوات ظرفیت تولید برق در اختیار دارد و در حال توسعه آن است. بخشی از انرژی مازاد بر نیاز مجموعه نیز در اختیار شبکه قرار می‌گیرد و بنیاد اعلام کرده است در صورت تصمیم دولت، امکان کمک به تأمین نیاز شبکه برق کشور را دارد.

مردمی‌سازی دارایی‌ها و شفافیت فعالیت‌ها

بخش‌هایی از دارایی‌ها و فعالیت‌های اقتصادی بنیاد وارد بورس شده و برخی مجموعه‌ها نیز ادغام یا برای واگذاری آماده شده‌اند. هدف اعلام‌شده، فراهم‌کردن امکان مشارکت مردم در فعالیت‌های اقتصادی این مجموعه‌هاست.

همچنین هلدینگ‌های بنیاد در حال سازمان‌دهی فعالیت‌های بالادستی و پایین‌دستی خود هستند تا ساختار اقتصادی آنها شفاف‌تر و کارآمدتر شود. دهقان گفت بنیاد مالیات خود را پرداخت می‌کند و بابت خدمات دریافتی از دستگاه‌های دولتی، بدهی‌ای به دولت ندارد.