مطالبات ایران، تلاش ترامپ برای توافق بر سر بازگشایی تنگه هرمز را پیچیده کرد

بر اساس گزارشی، دولت دونالد ترامپ در هفته‌های گذشته تلاش کرده است بازگشایی تنگه هرمز را به‌عنوان مبنایی برای اعلام پایان موفقیت‌آمیز درگیری با ایران معرفی کند؛ اما مطالبات تهران، دستیابی به توافق را دشوارتر کرده است.

مطالبات ایران برای بازگشایی تنگه

ایران برای ازسرگیری تردد آزاد در تنگه هرمز، پایان دائمی جنگ، لغو محاصره دریایی، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه، پایان تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، پرداخت غرامت جنگی و توقف تهدیدها و عملیات نظامی علیه متحدان منطقه‌ای خود را مطالبه کرده است.

تهران همچنین خواستار جلوگیری از عبور کشتی‌های جنگی آمریکا و دریافت درآمد از کشتی‌های تجاری شده است؛ خواسته‌هایی که آمریکا اعلام کرده آن‌ها را نمی‌پذیرد.

تلاش واشنگتن برای دستیابی به راه خروج

در گزارش آمده است ترامپ به‌صورت خصوصی احتمال خروج از درگیری بدون دستیابی به توافق هسته‌ای را مطرح کرده است. مذاکرات هسته‌ای که از ماه آوریل در جریان بوده، به‌دلیل دشواری موضوعات مورد اختلاف، در هفته‌های اخیر جای خود را به تمرکز بیشتر بر بازگشایی تنگه هرمز داده است.

مطالبات سخت‌گیرانه اخیر ایران، ساختن راهی برای خروج از درگیری را برای رئیس‌جمهور آمریکا دشوارتر کرده است.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، گفته است واشنگتن همچنان برای ایجاد تغییرات بلندمدت در روابط تهران و واشنگتن فشار وارد خواهد کرد و در صورت محقق نشدن این هدف، به اعمال فشار و تلاش برای افزایش عرضه نفت و گاز از خاورمیانه ادامه می‌دهد.

فشارهای اقتصادی و سیاسی

کمتر از سه ماه تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا باقی مانده و قیمت بنزین در این کشور همچنان بالاتر از سطح پیش از آغاز جنگ در اواخر فوریه است. میانگین قیمت بنزین در روز شنبه ۴٫۰۲ دلار به ازای هر گالن اعلام شد؛ این رقم در سال گذشته ۳٫۱۶ دلار بود.

ترامپ در روزهای اخیر از احتمال آغاز بزرگ‌ترین حمله نظامی آمریکا از زمان جنگ جهانی دوم سخن گفته، اما به گفته گزارش، متحدان آمریکا او را از این اقدام منصرف کرده‌اند. او همچنین توافقی قریب‌الوقوع را مطرح کرده، در حالی که هنوز توافقی نهایی نشده است.

تنگه هرمز و نگرانی‌های امنیتی

درگیری‌های پراکنده موشکی و پهپادی و تهدید مین‌گذاری، تردد تجاری در تنگه را مختل و بازار جهانی نفت را متلاطم کرده است. ترامپ بارها گفته تنگه کاملاً باز است، اما این اظهارات زودهنگام توصیف شده‌اند.

پس از اعلام امارات متحده عربی درباره شلیک موشک به یکی از کشتی‌های این کشور، چشم‌انداز توافق در پایان هفته تیره‌تر شد. یک مقام کاخ سفید نیز گفت آمریکا اهداف نظامی خود علیه ایران را محقق کرده و در صورت حمله بیشتر به کشتی‌ها، گزینه‌های نظامی را حفظ خواهد کرد.

موضوع هسته‌ای و چشم‌انداز آتش‌بس

مقام‌های آمریکایی مدعی شده‌اند ترامپ معتقد است ایران احتمالاً در دوره ریاست‌جمهوری او قادر به احیای برنامه هسته‌ای خود نخواهد بود، زیرا آمریکا سال گذشته سه سایت اصلی هسته‌ای ایران را نابود کرده است. ترامپ همچنین گفته است توان اطلاعاتی آمریکا می‌تواند تلاش برای بازسازی تأسیسات یا ساخت مخفیانه سلاح هسته‌ای را شناسایی کند.

بر اساس این گزارش، در صورت مهار برنامه هسته‌ای ایران و ازسرگیری تردد کشتی‌ها، احتمال تمدید نامحدود آتش‌بس و لغو محاصره نظامی بنادر ایران وجود دارد.

اختلاف بر سر منابع مالی و فروش نفت

آزادسازی دارایی‌های ایران و پرداخت غرامت جنگی از مسائل اصلی مورد اختلاف است. ترامپ گفته است دولت آمریکا اجازه پرداخت پول مالیات‌دهندگان به ایران را نخواهد داد؛ با این حال، دستیابی به توافق بدون آزادسازی بخشی از دارایی‌های ایران دشوار ارزیابی شده است.

همچنین درباره صدور معافیت‌هایی برای فروش نفت ایران در بازار آزاد اختلاف نظر وجود دارد. معافیت‌های مشابه در ژوئن گذشته و در چارچوب توافق موقت صلح صادر شده بود، اما پس از حمله به کشتی‌ها در تنگه، آتش‌بس فروپاشید و تحریم‌های نفتی دوباره اعمال شد.

ترامپ گفته است محاصره بنادر ایران باعث شده تنگه هرمز «الان یک‌جورهایی باز باشد»، اما هم‌زمان پذیرفته است که ایران همچنان می‌تواند با موشک، پهپاد و مین به کشتی‌ها آسیب برساند.