بازگشایی تنگه هرمز؛ محور تلاش ترامپ برای خروج از درگیری با ایران

بازگشایی تنگه؛ شرط خروج آمریکا

بر اساس گزارش‌های مطرح‌شده، ترامپ طی هفته‌های گذشته در حال بررسی این گزینه بوده است که در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز، پایان درگیری را پیروزی اعلام کند؛ حتی اگر توافق هسته‌ای جدیدی با تهران به دست نیاید.

کاخ سفید پیش‌تر مذاکرات هسته‌ای را در چارچوب توافقی گسترده‌تر دنبال می‌کرد، اما دشواری مذاکرات باعث شد تمرکز بیشتری بر تضمین عبورومرور کشتی‌ها از تنگه هرمز شکل بگیرد.

بازگشایی تنگه هرمز به مهم‌ترین مؤلفه برای ایجاد مسیر خروج سیاسی از درگیری تبدیل شده است.

مطالبات تهران برای عبور کشتی‌ها

ایران برای ازسرگیری تردد آزاد کشتی‌ها، مجموعه‌ای از شروط را مطرح کرده است. این شروط شامل موارد زیر است:

• پایان دائمی جنگ و لغو محاصره دریایی؛
• خروج نیروهای آمریکایی از منطقه؛
• پایان تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده؛
• پرداخت غرامت جنگی؛
• توقف تهدیدها و توهین‌ها؛
• توقف عملیات نظامی علیه متحدان منطقه‌ای ایران.

تهران همچنین خواستار جلوگیری از عبور کشتی‌های جنگی آمریکا و دریافت درآمد از کشتی‌های تجاری شده است؛ خواسته‌هایی که واشنگتن با آن‌ها مخالفت کرده است.

تنگه هرمز و فشار بر بازار انرژی

حملات موشکی و پهپادی و احتمال استفاده از مین، تردد تجاری در آبراه را مختل کرده و بازار جهانی نفت را تحت تأثیر قرار داده است. ترامپ بارها از بازبودن تنگه سخن گفته، اما هم‌زمان پذیرفته است که کشتی‌ها همچنان در معرض تهدید قرار دارند.

هم‌زمان، قیمت بنزین در آمریکا به یکی از عوامل مهم در محاسبات سیاسی دولت تبدیل شده است. میانگین قیمت بنزین در روز شنبه ۴٫۰۲ دلار به ازای هر گالن اعلام شد؛ این رقم در مدت مشابه سال قبل ۳٫۱۶ دلار بود.

موضع واشنگتن درباره جنگ و برنامه هسته‌ای

مقام‌های آمریکایی مدعی‌اند اهداف نظامی این کشور علیه ایران محقق شده است و اکنون تمرکز اصلی بر تضمین جریان انرژی از مسیر تنگه هرمز قرار دارد. با این حال، در صورت حمله بیشتر به کشتی‌ها، گزینه‌های نظامی همچنان روی میز خواهد بود.

در موضوع هسته‌ای نیز گفته شده است که تهران احتمالاً در دوره ریاست‌جمهوری ترامپ قادر به احیای برنامه خود نخواهد بود. در همین چارچوب، واشنگتن بر توان اطلاعاتی خود برای شناسایی تلاش‌های احتمالی ایران جهت بازسازی تأسیسات یا ساخت مخفیانه سلاح هسته‌ای تأکید کرده است.

گره مالی توافق احتمالی

یکی از موانع اصلی، اختلاف بر سر منابع مالی است. ایران علاوه بر آزادسازی دارایی‌های خود، خواستار میلیاردها دلار غرامت جنگی شده است؛ در مقابل، ترامپ گفته است دولت آمریکا اجازه پرداخت این هزینه از محل مالیات شهروندان را نخواهد داد.

همچنین درباره صدور معافیت برای فروش نفت ایران در بازار آزاد اختلاف نظر وجود دارد. معافیت‌های پیشین در چارچوب یک توافق موقت صادر شده بود، اما پس از حمله به کشتی‌ها در تنگه، آتش‌بس فروپاشید و تحریم‌های نفتی دوباره اعمال شد.

چشم‌انداز آتش‌بس

در صورت مهار برنامه هسته‌ای ایران و ازسرگیری تردد کشتی‌ها، احتمال تمدید نامحدود آتش‌بس مطرح شده است. همچنین انتظار می‌رود در صورت بازگشایی کامل تنگه از سوی تهران، محاصره نظامی بنادر ایران لغو شود.

با وجود این، مطالبات گسترده تهران، اختلاف بر سر تحریم‌ها و غرامت، و تداوم تهدیدهای نظامی نشان می‌دهد مسیر دستیابی به توافق همچنان با موانع جدی روبه‌رو است.