وال‌استریت‌ژورنال: ترامپ خروج از جنگ ایران بدون توافق هسته‌ای را بررسی می‌کند

گزارش‌های منتشرشده حاکی است دونالد ترامپ در حال بررسی راهی برای پایان دادن به درگیری با ایران، حتی بدون دستیابی به توافق هسته‌ای، است؛ با این حال اختلاف‌ها بر سر تنگه هرمز، مسائل هسته‌ای و مطالبات مالی تهران همچنان پابرجاست.

تمرکز بر بازگشایی تنگه هرمز

بر اساس ادعای مطرح‌شده، ترامپ طی هفته‌های گذشته خود را برای اعلام پیروزی در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز آماده کرده و این احتمال را با دستیاران ارشدش در میان گذاشته است که بدون توافق هسته‌ای از جنگ خارج شود.

در مقابل، ایران برای ازسرگیری جریان آزاد ترافیک در این آبراه، خواسته‌هایی از جمله دریافت میلیاردها دلار از ایالات متحده، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و پایان محاصره دریایی این کشور را مطرح کرده است.

درخواست‌های جدید تهران، ایجاد مسیر خروج برای دولت آمریکا از درگیری را دشوارتر کرده است.

محدود شدن گزینه‌های واشنگتن

در گزارش ارائه‌شده آمده است که تحولات اخیر، گزینه‌های ترامپ برای پایان دادن به درگیری را محدود کرده است. او پیش‌تر چند بار از تشدید گسترده حملات سخن گفته و سپس از این موضع عقب‌نشینی کرده بود.

همچنین گفته شده است که تهران برای ادامه درگیری‌ای طولانی و فرسایشی آماده است و توانایی آن برای ایجاد اختلال در تردد کشتی‌ها از طریق حملات پراکنده موشکی و پهپادی، اهرم مهمی در مذاکرات به شمار می‌رود.

دیدگاه کارشناسان

مونا یعقوبیان، مدیر برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی، معتقد است درخواست‌های سختگیرانه ایران برای بازگشایی تنگه، فراهم کردن راه خروجی قابل‌قبول برای رئیس‌جمهور آمریکا را دشوارتر می‌کند.

گرگوری برو، کارشناس مسائل ایران در گروه اوراسیا، نیز گفته است تهران بر این باور است که ترامپ به دنبال خروج از وضعیت کنونی و تمرکز بر بازگشایی تنگه هرمز است.

پیوند مذاکرات هسته‌ای و امنیت تنگه

از ماه آوریل، موضع کاخ سفید درباره جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای بر مذاکرات دیپلماتیک سایه انداخته است. تلاش برای گنجاندن مذاکرات هسته‌ای در گفت‌وگوهای گسترده‌تر با ایران نتیجه آسانی نداشته و تمرکز واشنگتن در هفته‌های اخیر بیشتر به بازگشایی تنگه هرمز معطوف شده است.

یک مقام کاخ سفید اعلام کرده است که ایالات متحده اهداف نظامی خود علیه ایران را تکمیل کرده و اکنون تأمین جریان انرژی جهان از مسیر تنگه هرمز را دنبال می‌کند. با این حال، در صورت حمله بیشتر به کشتی‌ها، گزینه‌های نظامی همچنان روی میز خواهد بود.

شرط‌های احتمالی برای تداوم آتش‌بس

در صورت کنترل برنامه هسته‌ای ایران و ازسرگیری عبور و مرور از تنگه هرمز، احتمال تمدید نامحدود آتش‌بس مطرح شده است. همچنین بازگشایی کامل تنگه می‌تواند به لغو محاصره نظامی آمریکا بر بنادر ایران منجر شود.

در همین چارچوب، گفته شده است که ترامپ معتقد است تخریب سه سایت اصلی هسته‌ای ایران و توان اطلاعاتی آمریکا، بازسازی این تأسیسات یا ساخت مخفیانه سلاح هسته‌ای را دشوار می‌کند.

اختلاف بر سر مسائل مالی و فروش نفت

یکی از موانع اصلی، مسائل مالی است. ایران علاوه بر آزادسازی دارایی‌های مسدودشده خود، خواهان دریافت میلیاردها دلار غرامت جنگی است. ترامپ اعلام کرده که کاخ سفید اجازه انتقال پول مالیات‌دهندگان آمریکایی به ایران را نخواهد داد.

همچنین درباره صدور معافیت برای فروش نفت ایران در بازار آزاد اختلاف نظر وجود دارد. ایالات متحده در ژوئن گذشته، در چارچوب یک توافق صلح موقت، با چنین معافیت‌هایی موافقت کرده بود.

در مجموع، ارزیابی مطرح‌شده این است که ترامپ به دنبال راهی برای خروج از وضعیت کنونی است؛ اما اختلاف‌های مربوط به تنگه هرمز، برنامه هسته‌ای، حضور نظامی آمریکا و مطالبات مالی، دستیابی به توافق را پیچیده کرده‌اند.