بارش شهابی برساوشی ۱۴۰۵؛ زمان اوج، بهترین رصدگاه‌ها و راهنمای تماشا

بارش شهابی برساوشی ۱۴۰۵ یکی از جذاب‌ترین و کم‌نظیرترین رویدادهای نجومی سال است که امسال با شرایطی بسیار مناسب برای رصد در سراسر ایران همراه شده است.

بارش شهابی چیست و چگونه شکل می‌گیرد؟

پدیده‌ای که در زبان عامیانه به آن ستاره افتان می‌گویند، در واقع سقوط ستاره نیست، بلکه ورود ذرات بسیار کوچک سنگی یا فلزی به نام شهاب‌واره با سرعت بسیار زیاد به جو زمین است. برخورد این ذرات با مولکول‌های هوا، گرمای شدیدی تولید کرده و خطی درخشان در آسمان ایجاد می‌کند. این ذرات معمولاً بقایای به‌جامانده از عبور یک دنباله‌دار در مدار خود هستند.

جزئیات و زمان اوج بارش برساوشی ۱۴۰۵

منشأ این بارش، دنباله‌دار ۱۰۹پی/سوئیفت–تاتل با هسته‌ای به قطر حدود ۲۶ کیلومتر است. ذرات به‌جا مانده از این دنباله‌دار با سرعتی نزدیک به ۵۹ کیلومتر بر ثانیه وارد جو زمین می‌شوند. جدول زیر مشخصات کلیدی این پدیده را نشان می‌دهد:

بهترین نقاط ایران برای رصد آسمان

برای تماشای حداکثر تعداد شهاب‌ها، انتخاب مکانی تاریک، دارای افق باز و دور از آلودگی نوری شهرها اهمیت حیاتی دارد. از مهم‌ترین رصدگاه‌های مناسب در ایران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• رصدگاه سه‌قلعه: واقع در خراسان جنوبی و یکی از شاخص‌ترین مناطق گردشگری نجومی کشور.
• کویر مرنجاب: مقصدی شناخته‌شده در نزدیکی آران و بیدگل برای ساکنان مرکز کشور.
• کویر مصر و ورزنه: مناسب برای دسترسی راحت‌تر و دور شدن از آلودگی‌های نوری شهری.

راهنمای رصد و تماشای شهاب‌ها

نگاه کردن تمام‌مدت به کانون بارش در صورت فلکی برساوش توصیه نمی‌شود، زیرا شهاب‌های نزدیک کانون ردهای کوتاه‌تری دارند. بهترین حالت دراز کشیدن به پشت و رصد بخش وسیعی از آسمان در فاصله‌ای میان افق شمالی و نیمه شرقی است.

اگرچه نرخ استاندارد این بارش حدود صد شهاب در ساعت تخمین زده می‌شود، اما در عمل و در مناطق روستایی یا تاریک، دیدن چند ده شهاب در ساعت انتظاری کاملاً واقع‌بینانه خواهد بود.