هشدار نسبت به پسروی آب خزر؛ ساحل‌خواری ممنوع شد

کارشناسان محیط زیست ضمن هشدار جدی نسبت به عواقب خطرناک پسروی و آسیب‌های ساحل‌خواری در کرانه دریای کاسپین، بر ضرورت مدیریت ملی این پدیده و حفظ اراضی ساحلی تأکید کردند.

چالش پسروی و تغییرات اقلیمی خزر

شواهد علمی نشان می‌دهد که پسروی آب دریای خزر همچنان ادامه خواهد داشت و بر اساس برآوردهای کارشناسی، تا ۲۰ سال آینده نوار ساحلی در مناطق شرقی مازندران و استان گلستان کیلومترها عقب‌نشینی خواهد کرد. صاحب‌نظران حوزه محیط زیست معتقدند برخلاف تصور رایج که سدسازی‌های روی رودخانه ولگا را عامل اصلی می‌دانست، تغییرات اقلیمی، گرمایش زمین و تغییر مسیر بادها نقش اصلی را در این پدیده ایفا می‌کنند.

«تحقیقات جدید نشان می‌دهد تغییرات اقلیمی و تبخیر بالا عامل اصلی پسروی گسترده آب خزر است و این روند تا پایان قرن می‌تواند تراز بزرگ‌ترین دریاچه جهان را بین ۹ تا ۱۸ متر کاهش دهد.»

پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی عقب‌نشینی آب

کاهش تراز سطح دریای خزر تبعات جبران‌ناپذیری بر زیرساخت‌ها، کاربری‌های اقتصادی و بوم‌سیستم منطقه برجای می‌گذارد. از جمله مهم‌ترین این اثرات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اختلال در فعالیت بنادر، دریانوردی و صید و صیادی
• خشک شدن ذخایر آبی وابسته مانند تالاب‌ها و خلیج‌ها از جمله خلیج گرگان و میانکاله
• ایجاد چالش در آبخوان‌های ساحلی و افزایش تصرفات انسانی
• تغییر در کاربری اراضی و بروز مشکلات اجتماعی و اقتصادی

اقدامات حفاظتی در نوار ساحلی مازندران

در همین راستا، مسئولان محلی از اقدامات گسترده برای صیانت از عرصه‌های طبیعی خبر دادند. رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری تنکابن اعلام کرد که در یک سال اخیر، ۴۸ هکتار از اراضی ساحلی و جنگلی در معرض خطر آزادسازی شده و ۴۵ هکتار از اراضی حاصل از پسروی دریا نیز به حریم منابع طبیعی الحاق یافته است.

آمار و ارقام نوسانات خزر

کارشناسان تأکید می‌کنند که اگرچه خشکی کامل دریای خزر در بخش‌های عمیق جنوبی (محدوده ایران با عمق تا ۱۰۲۵ متر) مطرح نیست، اما در بخش شمالی به‌ویژه در سواحل روسیه، کاهش ۲۰ تا ۲۵ درصدی مساحت دریا محتمل است و مدیریت جامع در سطح استانداری‌های شمالی برای صیانت از اراضی ساحلی امری حیاتی به شمار می‌رود.