تجارت زباله‌؛ آیا پاکسازی مدار زمین به یک کسب‌و‌کار میلیاردی تبدیل می‌شود؟

بحران رو به رشد زباله‌های فضایی در مدار زمین

انباشت هزاران قطعه زباله‌ی فضایی و قطعات موشک‌های رهاشده در مدار زمین، مسیر را برای شکل‌گیری یک صنعت نوپا و سودآور هموار کرده است. هزاران ماهواره در حال چرخش به دور زمین هستند و پس از پایان عمر خود، به همراه موشک‌هایی که آن‌ها را به مدار فرستاده‌اند، در فضا باقی می‌مانند.

سقوط یک مرحله‌ی فوقانی از موشک فالکون ۹ به ماه، پس از یک سال سرگردانی در مسیر کنترل‌نشده، بار دیگر توجه کارشناسان را به مخاطرات این زباله‌های سرگردان جلب کرد. ماهواره‌های ازکارافتاده و بقایای فضایی می‌توانند سال‌ها در مدار باقی بمانند که این وضعیت به شلوغی بیش از حد محیط فضا و افزایش خطر برخوردها منجر می‌شود.

تهدیدات پنهان و اهمیت زیرساخت‌های فضایی

زیرساخت‌های فضایی به پایه‌ای اساسی برای اقتصاد جهانی تبدیل شده‌اند و در همه‌چیز از تراکنش‌های مالی و GPS گرفته تا پیش‌بینی هواشناسی و ردیابی موشک‌ها نقشی حیاتی دارند. نقشه‌های تعاملی نشان می‌دهند که در حال حاضر نزدیک به ۳۰ هزار شیء در فضا ردیابی می‌شوند که تنها حدود ۱۸ هزار و ۵۰۰ مورد از آن‌ها ماهواره‌های فعال هستند.

فضا یک دارایی عمومی جهانی است و ما در حال آلوده‌کردنش هستیم. واقعا باید آن را پاکسازی کنیم؛ چرا که رواج فرهنگ مصرف‌گرایی و دور انداختن تجهیزات در فضا، پیامدهای سنگینی به همراه دارد.

حتی قطعات بسیار کوچک زباله که با سرعت هزاران کیلومتر در ساعت حرکت می‌کنند، می‌توانند آسیب‌های شدیدی به ماهواره‌ها وارد کنند یا لباس فضانوردان را در حین عملیات‌های خارج از فضاپیما بشکافند.

راهکارهای تجاری برای پاکسازی و نگهداری مدار

اکنون گروهی از شرکت‌های خصوصی در حال سرمایه‌گذاری روی ایده‌ی پاکسازی این زباله‌های فضایی و سرویس‌دهی به ماهواره‌ها پیش از تبدیل‌شدن به زباله هستند. شرکت آسترواسکال یکی از معدود مجموعه‌های تجاری است که توانایی اتصال به یک فضاپیمای دیگر در مدار را از طریق سیستم جذب مغناطیسی به نمایش گذاشته است.

• مانورهای پیشگیری: ماهواره‌های فعال باید برای فرار از مسیر سایر اشیاء مانورهای متعددی انجام دهند.
• رشد خودبه‌خودی: مقدار زباله‌ها حتی بدون پرتاب جدید نیز به دلیل متلاشی شدن سریع‌تر اشیاء افزایش می‌یابد.
• خدمات تعمیر و نگهداری: استارتاپ‌هایی مانند کلیراسپیس به دنبال ایجاد لایه خدماتی و بازرسی فضاپیماها هستند.

استارتاپ کلیراسپیس با حمایت آژانس‌های فضایی اروپایی، ماهواره‌ای مجهز به یک چنگک توسعه داده است که می‌تواند زباله‌ها را شکار کرده و به زمین بازگرداند یا به گورستان فضایی هدایت کند.