بحران کسری سنگ‌آهن و چالش‌های انرژی در صنعت فولاد

فعالان صنعت فولاد در همایش تخصصی اخیر هشدار دادند که رشد بی‌رویه ظرفیت‌های تولیدی بدون توجه به تأمین مواد اولیه، انرژی و زیرساخت‌ها، این صنعت راهبردی را با بحران جدی مواجه کرده است.

بحران کسری سنگ‌آهن و مواد اولیه

مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان در میزگرد تخصصی بازار فولاد تأکید کرد که حتی با تحقق ۶۵ درصد از ظرفیت‌های نصب‌شده، کشور همچنان با کسری جدی سنگ‌آهن مواجه خواهد بود. سنگ‌آهن به عنوان ماده اولیه و اساس کار صنعت فولاد محسوب می‌شود و با توجه به کمبود سرمایه‌گذاری در حوزه اکتشاف، در سال‌های آینده این چالش عمیق‌تر خواهد شد.

علاوه بر سنگ‌آهن، تأمین نهاده‌های حیاتی دیگر نظیر الکترود گرافیتی و منگنز نیز با مشکل روبه‌رو است؛ به‌طوری‌که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۱۰ کشور با کسری ۵۰ هزار تنی در بخش الکترود مواجه شود و وابستگی به واردات در این حوزه همچنان پابرجا بماند.

چالش حجم عظیم ظرفیت‌ها و مجوزها

مدیر میزگرد بازار فولاد نیز با ارائه آمارهای نگران‌کننده از وضعیت صدور مجوزهای تولید، تصریح کرد که مجموع ظرفیت نصب‌شده و مجوزهای صادرشده برای فولاد میانی به حدود ۱۸۴ میلیون تن رسیده است. این در حالی است که برنامه‌ریزی اولیه کشور بسیار محدودتر بوده و این ارقام نجومی فراتر از ظرفیت واقعی جذب در بازارهای داخلی و خارجی است.

• ظرفیت نصب‌شده فولاد میانی: ۵۵.۲ میلیون تن
• مجموع مجوزها و ظرفیت‌های فولاد میانی: ۱۸۴ میلیون تن
• مجموع ظرفیت گندله‌سازی و مجوزها: ۲۱۴.۶ میلیون تن
• مجموع ظرفیت کنسانتره و مجوزها: ۱۹۸ میلیون تن

هزینه‌های حمل‌ونقل و آسیب‌پذیری زنجیره تأمین

توزیع جغرافیایی ناهمگون منابع سنگ‌آهن در کشور، به‌ویژه فاصله مناطق مصرف‌کننده در جنوب و جنوب‌غرب از منابع شمال‌شرق، هزینه‌های لجستیک و حمل‌ونقل داخلی را به شدت افزایش داده است. در سطح بین‌المللی نیز افزایش هزینه‌های کشتیرانی و محدودیت در مسیرهای اصلی وارداتی از امارات، چین و ترکیه، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.

«باید میان تولید داخلی و واردات یک تعادل منطقی ایجاد کنیم؛ تاب‌آوری صنعت فولاد به معنای تولید تمام نهاده‌ها در داخل نیست.»