چرا دمای ۴۰ درجه اروپا کشنده‌تر از ۵۰ درجه جنوب ایران است؟

چرا دمای حدود ۴۰ درجه در برخی کشورهای اروپایی جان هزاران نفر را می‌گیرد، اما مردم جنوب ایران سال‌هاست با دماهای بالای ۵۰ درجه زندگی می‌کنند؟ پاسخ در عواملی فراتر از عدد دماسنج نهفته است.

نقش کلیدی سازگاری اقلیمی و زیرساخت‌ها

مردم مناطق جنوبی ایران نسل‌هاست با گرمای شدید خو گرفته‌اند؛ به طوری که معماری مسکن، ساعات کاری، نوع پوشش و استفاده گسترده از تجهیزات سرمایشی کاملاً با این شرایط اقلیمی هماهنگ شده است. در مقابل، بسیاری از کشورهای اروپایی تا سال‌های اخیر چنین پدیده‌ای را تجربه نکرده و زیرساخت‌های ساختمانی آن‌ها صرفاً برای مقابله با سرمای زمستان طراحی شده است. از همین رو، بسیاری از خانه‌ها فاقد سیستم‌های تهویه مطبوع مناسب بوده و گرما در ساختمان‌های عایق‌بندی‌شده محبوس می‌شود.

تأثیر ساختار جمعیتی و تغییرات دما در شب

یکی دیگر از عوامل آسیب‌پذیری اروپا، ترکیب جمعیتی این قاره و حضور سالمندان است. افراد مسن و بیماران مبتلا به عوارض قلبی، ریوی و دیابت به شدت در برابر دماهای بالا آسیب‌پذیرند. افزون بر این، در بسیاری از کلان‌شهرهای اروپا، دمای هوا در طول شب کاهش محسوسیچندان ندارد و بدن انسان فرصت لازم برای بازیابی و خنک شدن را پیدا نمی‌کند.

آمار تکان‌دهنده تلفات موج گرما

داده‌های رسمی سازمان‌های بین‌المللی و رسانه‌ها ابعاد فاجعه‌بار این موج‌های گرما را عیان می‌کند:

• سازمان جهانی بهداشت از بیش از ۱۳۰۰ مرگ مرتبط با موج گرمای اواخر ژوئن خبر داد.
• بیش از ۱۰ هزار مرگ اضافی در ۲۱ کشور اروپایی به ثبت رسید که بیش از ۹ هزار مورد آن مربوط به افراد بالای ۶۵ سال بود.
• تنها در انگلستان و ولز، حدود ۲۷۰۰ نفر در موج‌های گرمای ماه‌های مه و ژوئن جان باختند.

مرگبار بودن گرما در اروپا بازتاب‌دهنده تحمل کمتر مردم نیست، بلکه برآیندی از تغییرات اقلیمی، زیرساخت‌های ناکارآمد، جمعیت سالمند و آمادگی ناچیز در برابر بحران‌های بی‌سابقه جوی است.