توافق راهبردی سوریه و روسیه؛ سرنوشت پایگاه‌های حمیمیم و طرطوس تعیین شد

دولت جدید سوریه پس از ماه‌ها مذاکره فشرده، با امضای تفاهم‌نامه‌ای با مسکو چارچوب تازه‌ای برای حضور نظامی و اقتصادی روسیه در پایگاه‌های راهبردی حمیمیم و طرطوس تعیین کرد.

تغییر ساختار در پایگاه‌های نظامی حمیمیم و طرطوس

بر اساس توافق جدید میان دمشق و مسکو، کنترل تأسیسات غیرنظامی در پایگاه هوایی حمیمیم و بخش تجاری بندر طرطوس به طور کامل به دولت سوریه واگذار می‌شود. در همین حال، تأسیسات نظامی این پایگاه‌ها به مراکز آموزشی و ارتقای کیفی مشترک میان نیروهای سوری و روسی تبدیل خواهند شد که انتظار می‌رود این روند طی سه ماه آینده تکمیل شود.

رویکرد عمل‌گرایانه در روابط دمشق و مسکو

این توافق پس از ماه‌ها گفت‌وگو درباره آینده حضور نظامی روسیه در پی تحولات سیاسی دسامبر ۲۰۲۴ حاصل شد. تحلیلگران سیاسی معتقدند این توافق نشان‌دهنده رویکردی عمل‌گرایانه از سوی هر دو طرف است؛ به‌طوری‌که دمشق حاکمیت خود را بر تأسیسات کلیدی بازمی‌گرداند و مسکو نیز ضمن حفظ جایگاه خود در مدیترانه، از خروج کامل از این کشور جلوگیری می‌کند.

«توافق میان روسیه و دولت سوریه نشان می‌دهد که دو کشور به یکدیگر نیاز دارند و دمشق تمایلی به قطع روابط دیرینه خود با مسکو ندارد.»

منافع متقابل و همکاری‌های اقتصادی

ناظران سیاسی بر این باورند که با وجود سابقه درگیری‌ها، محاسبات راهبردی حاکی از آن است که قطع کامل ارتباط با مسکو هزینه‌های سنگینی برای اقتصاد بحران‌زده سوریه در پی خواهد داشت. روسیه همچنان کنترل پرونده پناهندگی بشار اسد را در دست دارد، دارنده بدهی‌ها و قراردادهای بازسازی سوریه است و به عنوان تأمین‌کننده نفت و گندم یارانه‌ای عمل می‌کند.

از سوی دیگر، مسکو به این پایگاه‌ها به عنوان تنها سکوی نظامی خود در دریای مدیترانه برای پیشبرد اهداف راهبردی‌اش نیاز دارد. این توافق جدید نشان‌دهنده گذار سوریه از وضعیت پیشین به جایگاه یک بازیگر مقتدر و حاکم در مناسبات منطقه‌ای و بین‌المللی است.