اکسی‌توسین فراتر از عشق؛ نقش هورمون عشق در مهار ترس و تنظیم رفتار اجتماعی

ابعاد جدیدی از کارکرد هورمون اکسی‌توسین

اکسی‌توسین، هورمونی که به‌عنوان «هورمون عشق» یا «هورمون اعتماد» شناخته می‌شود، از مدت‌ها پیش به‌عنوان عامل اصلی پیوندهای عاطفی، مهر مادری و روابط اجتماعی معرفی می‌شد. اما تحقیقات جدید نشان می‌دهد این هورمون پیچیده، کارکردی بسیار فراتر از عشق و اعتماد دارد.

دانشمندان ژاپنی به تازگی منطقه‌ای از مغز را شناسایی کرده‌اند که در آن سلول‌های عصبی حساس به اکسی‌توسین، نه تنها رفتار اجتماعی را تنظیم می‌کنند، بلکه نقش کلیدی در فرآیند «خاموش‌سازی ترس» نیز ایفا می‌کنند. این کشف می‌تواند درک ما از اختلالاتی مانند اوتیسم و اضطراب را متحول کند.

نقش تالاموس پاراوانتریکولار در تلاقی ترس و رفتار اجتماعی

مطالعه جدید، به منطقه‌ای از مغز به نام تالاموس پاراوانتریکولار (PVT) اشاره می‌کند که احتمالاً نقطه‌ای برای تلاقی رفتارهای اجتماعی و ترس است. این یافته می‌تواند به ما کمک کند بفهمیم چرا در بیماری‌هایی مثل اوتیسم و اختلالات اضطرابی، هر دوی این عملکردها دچار اختلال می‌شوند.

دانشمندان ژاپنی برای بررسی موضوع، سلول‌های عصبی حساس به اکسی‌توسین را در ناحیه‌ی PVT مغز موش‌ها مورد مطالعه قرار دادند. آنها با استفاده از موش‌های اصلاح‌شده ژنتیکی، این سلول‌ها را یا خاموش یا روشن کردند تا تأثیر آن را بر رفتار اجتماعی و یادگیری خاموش‌سازی ترس ببینند.

نتایج نشان داد که وقتی این سلول‌ها خاموش می‌شوند، موش‌ها کمتر به موش‌های جدید نزدیک می‌شوند و ارتباطات اجتماعی آنها کاهش می‌یابد.

تأثیر مستقیم بر یادگیری و مهار ترس

در بخش دیگری از آزمایش، محققان به موش‌ها یاد دادند که یک محیط خاص را با خطر مرتبط کنند. سپس آنها را چندین بار بدون خطر به همان محیط بازگرداندند تا کم‌کم یاد بگیرند که دیگر خطری وجود ندارد.

نتیجه‌ی این آزمایش نشان داد که عملکرد سلول‌های حساس به اکسی‌توسین، تأثیر مستقیمی بر این فرآیند یادگیری دارد. وقتی این سلول‌ها خاموش بودند، موش‌ها قادر به یادگیری نبودند و همچنان از آن محیط می‌ترسیدند. در مقابل، وقتی این سلول‌ها فعال شدند، موش‌ها در مراحل اولیه‌ی یادگیری، ترس کمتری از خود نشان دادند و سریع‌تر متوجه شدند که محیط دیگر خطرناک نیست.

چشم‌انداز آینده و ارتباط با انسان

محققان برای یافتن ارتباط این یافته‌ها با انسان، داده‌های ۳۰ نوجوان ژاپنی (شامل ۱۹ نفر با اختلال اوتیسم) را بررسی کردند و ارتباطاتی بین سطح اکسی‌توسین، ساختار تالاموس و برخی رفتارهای اجتماعی یافتند. با این حال، این مطالعه کوچک بوده و تحقیق اصلی روی موش‌های نر انجام شده است؛ بنابراین برای نتیجه‌گیری قطعی درباره انسان به بررسی‌های بیشتری نیاز است.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد تأثیر اکسی‌توسین در مغز به مکان و زمان دقیق آن بستگی دارد و می‌تواند هم بر روابط اجتماعی و هم بر توانایی غلبه بر ترس تأثیر بگذارد.