مشهد در بحران شدید آبی؛ ذخایر سد‌ها به کمتر از ۳ درصد رسید

کلان‌شهر مشهد در حالی وارد ششمین سال تنش شدید آبی خود شده است که ذخایر سد‌های تامین‌کننده آب این شهر به کمتر از سه درصد سقوط کرده و بحران منابع زیرزمینی به سطحی هشداردهنده رسیده است.

بحران بی‌سابقه در ذخایر سد‌ها

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با اعلام این خبر تصریح کرد که وضعیت منابع آبی این کلان‌شهر بسیار نگران‌کننده است. در حالی که سال گذشته میزان آب ذخیره‌شده در سد‌ها حدود ۸ درصد بود، این رقم در سال جاری به تنها ۳ درصد کاهش یافته است. با توجه به اتکای بخش عمده‌ای از آب شرب کلان‌شهرها به سد‌ها، این شرایط چشم‌انداز سختی را پیش روی مدیریت شهری قرار داده است.

بارندگی‌ها و چالش‌های بالا دست

اگرچه میزان بارندگی‌ها در مشهد نسبت به سال گذشته حدود ۴۰ درصد افزایش داشته و حتی از میانگین بلندمدت فراتر رفته است، اما این بارش‌ها تأثیر قابل‌توجهی بر افزایش ذخایر سد‌ها نداشته‌اند. بخش عمده‌ای از این بارش‌ها به دلیل نوع نزولات به روان‌آب‌های منتهی به سد‌ها تبدیل نشده و از سوی دیگر، برداشت‌های غیرمجاز و احداث استخرهای متعدد در بالا دست سد‌ها، میزان ورودی آب را به شدت کاهش داده است.

نقش دمای هوا و تجهیزات سرمایشی در افزایش مصرف

افزایش میانگین دمای هوا در سال آبی جاری به میزان دو درجه نسبت به دوره بلندمدت، بار مصرفی شبکه را به شدت بالا برده است. در روزهای اوج گرما و فعال بودن شبانه‌روزی کولرهای آبی، مصرف آب در مشهد به مرز یک میلیارد لیتر در شبانه‌روز می‌رسد، هرچند سرانه مصرف خانگی در این شهر با حدود ۱۲۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانه‌روز، همچنان پایین‌تر از میانگین کشوری است.

فرونشست بحرانی دشت مشهد

بر اساس آمارهای رسمی، حفر چاه‌های جدید دیگر راهکار مناسبی برای نجات آب مشهد نیست؛ چرا که طی دو سال گذشته نزدیک به ۷۰ حلقه چاه به دلیل خشک شدن از دست رفته‌اند. دشت مشهد یکی از بحرانی‌ترین دشت‌های کشور از نظر منابع آب زیرزمینی محسوب می‌شود و افت سالانه ۳ تا ۴ متری سطح آب در برخی نقاط، لزوم اتخاذ راهکارهای اساسی و پایدار را بیش از پیش آشکار ساخته است.