بارش شهابی برساوشی ۱۴۰۵؛ اوج شگفتی‌های آسمان شب در آذرخش ماه نو

بارش شهابی برساوشی ۱۴۰۵ با هم‌زمانی کم‌نظیر با ماه نو و شرایط ایده‌آل رصدی، یکی از شگفت‌انگیزترین پدیده‌های نجومی سال را رقم زده است.

جزئیات اوج بارش شهابی برساوشی

شامگاه ۲۱ مرداد تا صبحگاه ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ بهترین فرصت سال برای تماشای یکی از جذاب‌ترین پدیده‌های آسمان شب است. این پدیده امسال یک مزیت بزرگ دارد و آن تقارن دقیق اوج بارش با فاز ماه نو در روز ۲۱ مرداد است که مانع از تداخل نور مهتاب با شهاب‌ها می‌شود. همزمان با این رویداد، خورشیدگرفتگی کلی نیز در بخش‌هایی از شمال روسیه و اروپا رخ داده است، هرچند این کسوف در آسمان ایران قابل مشاهده نیست.

منشأ و ویژگی‌های دنباله‌دار سوئیفت-تاتل

برخلاف تصور رایج، شهاب‌ها ستاره نیستند بلکه ذرات ریز گردوغبار برجا مانده از دنباله‌دار سوئیفت-تاتل محسوب می‌شوند. این دنباله‌دار با هسته‌ای به قطر تقریبی ۲۶ کیلومتر دور خورشید می‌گردد. هنگامی که زمین از میان ذرات این دنباله‌دار عبور می‌کند، ذرات با سرعت تقریبی ۵۹ کیلومتر بر ثانیه وارد جو زمین شده و با سوختن، رگه‌های درخشانی را پدید می‌آورند.

راهنمای رصد و شاخص ZHR

سازمان بین‌المللی شهاب‌شناسی آهنگ ساعتی سرسویی (ZHR) این بارش را برای سال ۲۰۲۶ معادل ۱۰۰ اعلام کرده است. با این حال، تعداد شهاب‌های قابل مشاهده بسته به میزان آلودگی نوری متغیر خواهد بود:

• دور شدن از شهرهای بزرگ مانند تهران، مشهد و اصفهان شانس رصد را به شدت افزایش می‌دهد.
• حضور در مناطق تاریک، کویری یا کوهستانی برای دیدن شهاب‌های کم‌نور ضروری است.
• چشم غیرمسلح بهترین ابزار رصد بوده و نیازی به تجهیزات پیچیده نیست.
• سازگاری چشم با تاریکی مطلق به مدت حداقل ۳۰ دقیقه الزامی است.

چشم‌انداز آسمان شب در مرداد ۱۴۰۵

علاوه بر بارش شهابی برساوشی، آسمان بدون ماه شب‌های پیش‌رو جلوه‌ای بی‌نظیر از سیاره درخشان زهره در افق غربی و نوار شگفت‌انگیز کهکشان راه شیری را به نمایش می‌گذارد که تجربه‌ای فراموش‌نشدنی برای علاقه‌مندان به نجوم و رصدگران آماتور رقم می‌زند.