شکایت سازمان‌های حقوق بشری آمریکا از ترامپ به دلیل تحریم دیوان کیفری بین‌المللی

چهار سازمان حقوق بشری از جمله «دیده‌بان حقوق بشر» در شکایتی رسمی در دادگاهی در نیویورک، تحریم‌های اعمال‌شده از سوی دولت دونالد ترامپ علیه دیوان کیفری بین‌المللی را به چالش کشیدند و خواستار لغو فوری آن شدند.

اقدام قانونی علیه تحریم‌های دیوان کیفری بین‌المللی

سازمان‌های حقوق بشری روز سه‌شنبه اقدام قانونی چشمگیری را علیه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، کلید زدند. این شکایت به دلیل تحریم‌های اعمال‌شده علیه دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) تنظیم شده است؛ تحریم‌هایی که به گفته شاکیان، مانعی جدی در مسیر دستیابی قربانیان جنایات جنگی به عدالت به شمار می‌رود.

دولت آمریکا که از اساس صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی را به رسمیت نمی‌شناسد، به بهانه تحقیقات این نهاد قضایی درباره رژیم اسرائیل، محدودیت‌های شدیدی نظیر ممنوعیت سفر و توقیف اموال را برای تعدادی از قضات و دادستان‌های این دیوان اعمال کرده است.

نقض اصول حقوقی و متمم اول قانون اساسی

در متن این شکایت ۱۰۱ صفحه‌ای که در دادگاهی در نیویورک ثبت شده، تأکید شده است که تحریم‌های دولت آمریکا قوانین داخلی این کشور، از جمله تضمین‌های مربوط به آزادی بیان در متمم اول قانون اساسی را نقض می‌کند. سازمان‌های حقوق بشری این اقدامات را «سوءاستفاده غیرقانونی از اختیارات» توصیف کرده‌اند.

«این اقدام، سوءاستفاده غیرقانونی از اختیارات است که حمله‌ای مستقیم به حاکمیت قانون، استقلال قضات، دادستان‌ها و وکلا، اصول بنیادین نظام حقوقی بین‌المللی و اصل برابری دسترسی به عدالت محسوب می‌شود.»

اهداف فرمان اجرایی دولت آمریکا

بر اساس فرمان اجرایی امضاشده توسط دونالد ترامپ در ماه فوریه ۲۰۲۵، دامنه‌ی تحریم‌های واشنگتن گسترش یافته و اشخاص کلیدی زیر را هدف قرار داده است:

• ۸ قاضی برجسته دیوان کیفری بین‌المللی
• ۳ دادستان ارشد این نهاد قضایی
• ۱ کارشناس ارشد سازمان ملل متحد
• ۳ سازمان حقوق بشری فعال در عرصه بین‌المللی

شاکیان پرونده هشدار داده‌اند که تداوم این تحریم‌ها، توانایی جامعه جهانی را برای محاکمه عاملان نسل‌کشی، جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت به شدت تضعیف کرده و نظام حقوقی بین‌المللی را با بحران مواجه می‌سازد.