جنجال چهار ساله؛ مشارکت ۱۳ نویسنده در پژوهش هوش مصنوعی گوگل دردسرساز شد

مشارکت ۱۳ نویسنده سرشناس در یک مطالعه آزمایشی هوش مصنوعی گوگل در سال ۲۰۲۲، پس از گذشت چهار سال موجی از انتقادها و تهدید به تحریم آثار را در میان اهالی ادبیات به‌دنبال داشته است.

پروژه Wordcraft و آزمایش گوگل

در بهار سال ۲۰۲۲، گوگل با شماری از نویسندگان مطرح داستان‌های علمی‌تخیلی و ادبیات گمانه‌زن تماس گرفت تا در پروژه آزمایشی به نام Wordcraft Writers Workshop شرکت کنند. این پروژه با هدف بررسی امکان استفاده از مدل‌های زبانی بزرگ، به‌ویژه مدل LaMDA، به‌عنوان دستیار ایده‌پردازی یا همکار نویسندگان حرفه‌ای راه‌اندازی شده بود.

این کارگاه در مجموعه Magenta شکل گرفت و شرکت‌کنندگان تحت توافق‌نامه‌های محرمانگی، هشت هفته فرصت داشتند تا با استفاده از یک ویرایشگر متنی مرتبط با مدل‌های زبانی، داستان کوتاه خود را بنویسند. میزان استفاده از هوش مصنوعی کاملاً به انتخاب نویسندگان واگذار شده بود.

ریشه‌های اعتراض و جنجال چهار ساله

با انتشار مجدد جزئیات این مطالعه توسط مخالفان هوش مصنوعی مولد در شبکه اجتماعی Bluesky، موجی از نارضایتی شکل گرفت. بسیاری از کاربران، مشارکت این نویسندگان را تایید و مشروعیت‌بخشی به فناوری هوش مصنوعی دانستند و برخی تهدید به تحریم آثار آنان کردند.

موضوع آموزش مدل‌های زبانی با استفاده از آثار دارای حق نشر بدون اجازه صاحبان اثر، محور اصلی خشم منتقدان است. معترضان بر این باورند که این روند می‌تواند درآمد و جایگاه هنرمندان و نویسندگان حرفه‌ای را به خطر بیندازد.

واکنش نویسندگان شرکت‌کننده

نویسندگان حاضر در این پروژه واکنش‌های متفاوتی به این انتقادات نشان دادند:

• برخی مانند Eugenia Triantafyllou توضیح دادند که در سال ۲۰۲۲ و پیش از تحولات گسترده هوش مصنوعی، این ابزار را صرفاً به عنوان یک ویراستار یا دستیار ساده تصور می‌کرده‌اند و اگر امروز چنین پیشنهادی دریافت کنند، آن را رد خواهند کرد.
• برخی دیگر از شرکت‌کنندگان نیز تجربه حضور در این پروژه را مایه شکل‌گیری نگاهی منتقدانه نسبت به مدل‌های زبانی بزرگ عنوان کردند.