درگذشت ژو رونگجی؛ معمار و نابغه اصلاحات اقتصادی چین

خبرگزاری شینهوا در پیامی از درگذشت «ژو رونگجی»، نخست‌وزیر پیشین چین و معمار اصلی اصلاحات اقتصادی این کشور خبر داد؛ رویدادی که بازتاب گسترده‌ای در محافل جهانی داشته و نام او را برای همیشه با جهش چین به دومین اقتصاد بزرگ جهان پیوند زده است.

مسیر سیاسی و دوران زمامداری

ژو رونگجی از سال ۱۹۹۳ به عنوان معاون نخست‌وزیر و از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳ به عنوان نخست‌وزیر چین فعالیت کرد. وی در یکی از حساس‌ترین دوره‌های گذار اقتصادی این کشور، سکان هدایت دولت را بر عهده گرفت و سیاست‌های تحول‌آفرینی را به اجرا گذاشت.

دستاوردهای کلیدی اقتصادی

دوران زمامداری او با تحولات عمیقی در ساختار مالی و تجاری چین همراه بود:

• پیوستن به سازمان تجارت جهانی: نقش محوری در الحاق پکن به WTO در سال ۲۰۰۱ که دروازه‌های صادرات و سرمایه‌گذاری خارجی را به روی این کشور گشود.
• اصلاحات ساختاری: تجمیع، ادغام یا خصوصی‌سازی شرکت‌های ناکارآمد دولتی به منظور افزایش بهره‌وری.
• تحولات مالیاتی: بازتوزیع درآمدهای مالیاتی و واگذاری سهم بیشتری از آن به دولت مرکزی برای تقویت حاکمیت پکن.

چالش‌ها و پیامدهای اجتماعی

با وجود دستاوردهای کلیدی اقتصادی، سیاست‌های ژو رونگجی بدون هزینه نبود. بازسازی و کوچک‌سازی شرکت‌های دولتی موجی از نارضایتی‌ها را به همراه داشت و موجب از دست رفتن شغل میلیون‌ها کارگر و حذف برخی مزایای اجتماعی شد. همچنین تمرکز درآمدهای مالیاتی در مرکز، وابستگی بلندمدت دولت‌های محلی را به فروش زمین و ساخت‌وساز افزایش داد.

مبارزه با فساد و رویکرد عمل‌گرایانه

وی به خاطر رویکرد سختگیرانه در قبال تخلفات مالی شهرت داشت و در دوران مسئولیت خود، مقام‌های ارشد دولتی و حزبی بسیاری را تحت پیگرد قرار داد. پشتکار و عملکرد عمل‌گرایانه او همواره تحسین رهبران وقت چین را به دنبال داشت.