پوتین در کوریل؛ شعله‌ور شدن دوباره تنش‌ها بین روسیه و ژاپن

سفر ولادیمیر پوتین به جزیره مورد مناقشه ایتوروپ در مجمع‌الجزایر کوریل و واکنش تند ژاپن، بار دیگر اختلاف دیرینه دو کشور را به کانون تنش‌ها تبدیل کرد.

بازدید رئیس‌جمهور روسیه از جزیره مورد مناقشه

ولادیمیر پوتین در نخستین سفر شخصی خود به مجمع‌الجزایر کوریل، وارد جزیره ایتوروپ، بزرگترین جزیره این مجموعه شد. این اقدام همزمان با افزایش اختلافات میان مسکو و توکیو بر سر جنگ اوکراین، تحریم‌های متقابل و مسائل امنیتی منطقه انجام گرفت.

رئیس‌جمهور روسیه در جریان این سفر از یک مجتمع فرآوری ماهی، بیمارستان منطقه مرکزی و یک مدرسه بازدید کرد و با ساکنان محلی به گفتگو نشست. این سفر با برگزاری جلسه کاری با فرماندار منطقه ساخالین پایان یافت.

واکنش شدید و اعتراض رسمی توکیو

دولت ژاپن بلافاصله واکنش تندی به این سفر نشان داد. سانائه تاکایچی نخست‌وزیر ژاپن اقدام پوتین را «کاملا غیرقابل قبول» توصیف کرد و اظهار داشت که این سفر احساسات مردم ژاپن را جریحه‌دار کرده است. توکیو چهار جزیره جنوبی این زنجیره را «سرزمین‌های شمالی» و متعلق به خود می‌داند.

در پی این رویداد، وزارت امور خارجه ژاپن سفیر روسیه در توکیو را به عنوان اعتراض احضار کرد و توشیمیتسو موتگی، وزیر خارجه این کشور، تاکید کرد که این جزایر از نظر تاریخی و حقوق بین‌الملل متعلق به ژاپن هستند.

ریشه‌های تاریخی و موانع پیمان صلح

اختلاف روسیه و ژاپن بر سر جزایر کوریل ریشه در پایان جنگ جهانی دوم دارد؛ زمانی که اتحاد جماهیر شوروی کل این مجمع‌الجزایر را به قلمرو خود ضمیمه کرد. این اختلاف ارضی دهه‌هاست که به عنوان مانع اصلی در مسیر امضای پیمان صلح میان دو کشور باقی مانده است.

«مشارکت توکیو در حمایت‌های غرب از اوکراین، گامی خصمانه با هدف طولانی‌تر شدن درگیری و تضعیف امنیت روسیه است.»

اهمیت ژئوپلیتیکی و ابعاد نظامی کوریل

جزایر کوریل علاوه بر بار تاریخی، به دلیل موقعیت راهبردی خود در حدفاصل هوکایدو و شبه‌جزیره کامچاتکا، اهمیت نظامی فوق‌العاده‌ای برای روسیه دارند. این منطقه بر مسیرهای دریایی میان اقیانوس آرام و دریای اختسک اشراف کامل دارد و مسکو طی سال‌های گذشته حضور نظامی و رزمایش‌های خود را در این منطقه تقویت کرده است.