تلاش غول‌های نفتی خلیج فارس برای ساخت مسیرهای جایگزین تنگه هرمز

کشورهای صادرکننده نفت در خلیج فارس در پی تنش‌های اخیر و مسدود شدن نسبی تنگه هرمز، برنامه‌های کلانی را برای ایجاد مسیرهای جایگزین و کاهش وابستگی به این آبراه حیاتی آغاز کرده‌اند.

تغییر بنیادی در ساختار صادرات انرژی

تا پیش از آغاز درگیری‌های نظامی، صادرات نفت از طریق تنگه هرمز به عنوان کارآمدترین و سریع‌ترین مسیر شناخته می‌شد. اما با ایجاد محدودیت‌ها، حضور مین‌های دریایی و افزایش هزینه‌های بیمه، حجم ترانزیت نفت از این منطقه به شدت کاهش یافته است و صادرکنندگان بزرگ را بر آن داشته تا به دنبال گزینه‌های جایگزین دائمی باشند.

پروژه‌های کلان زیرساختی در کشورهای منطقه

کشورهای حوزه خلیج فارس پروژه‌های متعددی را برای دور زدن تنگه هرمز در دستور کار قرار داده‌اند:

• امارات متحده عربی: احداث خط لوله دوم نفت خام در فجیره برای افزایش ظرفیت صادرات بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز و سرمایه‌گذاری ۸.۲ میلیارد دلاری ادنوک در بخش گاز طبیعی.
• عربستان سعودی: تسریع توسعه خط لوله شرق-غرب با ظرفیت انتقال روزانه حدود ۷ میلیون بشکه نفت به بندر ینبع در دریای سرخ و برنامه‌ریزی برای افزودن ظرفیت‌های بیشتر.
• سایر کشورها: بررسی طرح‌های مشترک توسط کویت، عراق و اردن برای اتصال میدان‌های نفتی به بنادر دریای سرخ و مدیترانه.

چالش‌ها و پیامدهای امنیتی

کارشناسان انرژی تأکید می‌کنند که اگرچه این طرح‌ها امنیت عرضی انرژی را افزایش می‌دهند، اما هزینه‌های هنگفتی در پی دارند و بار امنیتی جدیدی را به مناطق دیگر از جمله دریای سرخ منتقل می‌کنند. با این حال، تحلیلگران معتقدند بازگشت به شرایط پیشین و اتکای صددرصدی به یک مسیر واحد دیگر برای کشورهای منطقه قابل قبول نخواهد بود.